samedi 13 juillet 2013

Prejardhja e kombit shqiptar dhe armiqtë shekullor

  
 Prejardhja e kombit shqiptar dhe armiqtë shekullor 
Ky punim është botuar nëpër disa faqe të internetit dhe në shtypin tonë, qoftë nga USA apo nga tokat shqiptare.

Brahim AVDYLI:


Shqiptarët janë një popull shumë i vjetër dhe i veçantë në Evropë dhe në Ballkan, me një autoktoni të përhershme në këto troje të ngushtuara shumë kundër nesh nga luftërat mijëvjeçare për të na shpopulluar, për të na shkatërruar, për të na zhdukur nga faqja e dheut, sikur të mos kemi ekzistuar që më parë. Fallsifikimet e shumta dhe të pandalura janë shpërndarë kudo që ishte e mundur. Me gënjeshtrat e armiqve tanë është mbushur kjo botë. Rrënjët e tyre i kanë lëshur që në zanafillë.
Të gjithë shkencëtarët që ndërlidhen në shkenca nga bota e qytetëruar janë ngritur përmes kësaj pseudoshkence. Sepse, të ndërlidhesh në shkencë nga gjenealogjia, gjeografia, atlasi, arkeologjia, historia dhe shkencat e tjera që sot quhen "shkencë" është pothuajse e pamundur të ngritesh dhe të jesh një shkencëtar i mirëfilltë. Mija libra anë e kënd botës janë të mbushura me të pavërtetat e tyre.
Po e fillojmë këtë studim nga një studim i bërë nga Universiteti i Kalifornisë lidhur me prejardhjen gjenetike të popujve, ku është konstatuar se shqiptarët janë populli më autokton në Ballkan, që nuk kanë asnjë lidhje me sllavët, por që kanë disa ngjashmëri me helenët-grekët e vjetër. Sipas këtij hulumtimi të bërë nga ata, shqiptarët janë popull shumë i vjetër dhe kanë një gjuhë të veçantë. Sipas këtij studimi, shqiptarët, përgjatë shekujve kanë ruajtur homogjenitetin, ndërsa për shkak të zhvendosjeve, migrimeve e martesave, të dhënat gjenetike tregojnë se popujt e Evropës, kush më shumë e kush më pak, të gjithë janë kushërinj të tyre. Shumica e popujve në kontinentin e vjetër janë paraardhës të njëjtë apo të ngjashëm. Në këtë grup bëjnë pjesë shqiptarët. Prejardhja e tyre ilire dhe gjuha tërësisht e veçantë, i bën relativisht edhe më të veçantë. Peter Ralph dhe Graham Coop janë dy studiues nga Departamenti për Evolucion, Eko-logji dhe Biologji të Popullsisë në Universitetin e Kalifornisë në SHBA, që në korrik të këtij viti kanë publikuar studimin e tyre të quajtur “Gjeografia e fundit e prejardhjes gjenetike nëpër Evropë”, të transmetuar në “Express” dhe të dhënë shkurtimisht në www.albinfo.ch.
 
Popullsia parahelene, autoktone e Greqisë, ishin pellazgët. Shqiptari ka plotësisht të drejtë të ndihet kryelartë që është trashëgimtar i denjë i genit dhe i gjuhës së pellazgëve pjellëbardhë, i stërgjyshërve të tij më të lashtë.[1] 
 
Ata janë stërnipërit më autentikë të pellazgëve, të dardanëve dhe ilirëve të vjetër. Pellazgo-iliro-shqiptarët e ruajtën me mija vjet të papërlyer genin e vet me bukuri të virtytshme. Kombi shqiptar e ka prejardhjen e lashtë prej pellazgëve hyjnorë, që nga gjenealogjia e botës. Pellazgët antikë nga epoka klasike e deri në epokën helene i përfshin në katër degët e tyre: ilirët (duke i përfshirë aty edhe dardanët), thrakët, epirotët dhe maqedonët.[2]
Kombin tonë e njohim nga shkrimet e para dhe të vjetra të Homerit të verbët, që ishte pellazg nga Smirna e Azisë së Vogël. Shkencëtarët e mëdhenj e mësojnë si i pari shkrimtar grek, dhe jo shqiptar. Në atë kohë, nuk janë quajtur kështu shqiptarët. Nuk e dinë shkencëtarët e botës se prej kujt dhe në cilën periudhë të historisë jemi quajtur shqiptarë. Verbësia tek të lashtët lidhej me largëpamësinë shpirtërore. 
Homeri ishte i verbër dhe nuk mund t`i shkruante poemat e tij.[3] Prandaj, ato u ndryshuan nga të tjerët, nga ata që shkruanin dhe botonin në Greqinë e vjetër.
Sami Frashëri thoshte se shkronjat e para u sollën nga Kadmi, që ishte alfabeti i tij, alfabeti fenikas[4] , të cilit më vonë, sikuse flasin mjaft shkencëtare grekë dhe të botës, të vjetërit grekë ia shtuan zanoret. Gjuha nuk mund të shkruhej pa zanore. Dhe, askush nuk ia vënë gishtin kokës për ta gjetur të vërtetën. Me bashtingëllore, pa zanore, nuk funksionon asnjë gjuhë. Prof. Dr. Luftalla Peza dhe Mag. sc. Liljana Peza, në shkrimin e tyre "Pellazgët e shpikën shkrimin dhe alfabetin e parë në botë", thojnë se "alfabeti pellazg i kishte të dyja, zanorat dhe bashkëtigëlloret"[5] . Mbishkrimet e lashta pellazge dhe etruske kanë ndër të tjera shumë ngashmëri të madhe me gjuhën e sotme shqipe, e jo greke, siç thuhet sot, sepse ajo nuk mund t`i deshifronte këto shkrime, p.sh. Stelën e Lemnosit, në Kretë[6] .
Pellazgët e vjetër dhe etruskët kishin ngashmëri në të gjitha senset, pra në gjuhë: të dy palët (pellazgët dhe etrusket) kanë përdorur formën bustrofedike të shkrimit, nga e djathta në të majtë[7] . Gjuha e sotme që e flasim ne, gjuha shqipe, është gjuha e vjetër pellazge, është gjuha e parë në botë, më e vjetër se "grekët" dhe "greqishtja", të ardhur këtu për ta zhdukur kombin e vjetër, që diti ta ruaj të folurën e pëllazgëve deri në ditët tona, dhe është e përbërë nga tosket (etrusket) dhe gegët (malësorët).
Të gjitha mbishkrimet e Vinçës, Tartarias (Rumani), Dispilos (Greqi) tregojnë se shkrimi me germat e alfabetit pellazgo-etrusk është përdorur në mijëvjeqarin e 6 p.e.s. në tërë rajonin e Ballkanit. Ky shkrim është më i vjetër se shkrimi piktografik shumer, i thënë në anglishte "Protosumerian picktograpfic script" nga Uruku i Bagdatit (Siri), që është konsideruar se është shkrimi më i vjetër në botë, që daton rreth viteve 3300 p.e.s. dhe alfabetit egjiptian, që datohet rreth vitit 2000 p.e.s. Shkrimi, alfabeti dhe kultura pellazge përbëjnë qytetërimet më të vjetra të botës. Gjuha pellazge, shkrimi dhe alfabeti i saj, të gjetuara kohët e fundit, përbëjnë thelbin kulturor të qytetërimit të lashtë pellzgjik. Ai shfaqet e dokumentohet rreth 12.000 vjet p.e.s.[8]
Me këtë rast, do të përmendim edhe një faktografi, sa i përket formimit të gjuhëve indo-evropine. Edhe pse këtë familje të gjuhëve indo-gjermane ose evropiane e quajmë diskutabile dhe nuk ka gjuhë përpos pellazgjishtes së vjetër që do të mbushte mbi 50% të gjuhës-nënë në vendet e mbledhura nga Evropa deri në Indi, një vështirësi të madhe paraqitet identifikimi i vazhdimësisë historike të gjuhës shqipe. Njëherë për njëherë na paraqet vështirësinë e parë dokumentimi i shkrimit të kësaj gjuhë para shekullit të 15[9] apo mundësia e jonë për ta dokumentuar këtë, pasi kemi kaluar errësirën shekullore të perandorisë osmane; dhe veshtirësia e dytë, mund të jetë fakti se metoda e shkrimit të pellazgishtes së vjetër ka qenë forma bustrofedike, nga e djatha në majtë, gë që është "gjë e pa njohur" për studiusit e gjuhës së vjetër pellazge. Prandaj, fatkeqësia qëndron se shkecëtarët nuk e njohin sa duhet këtë gjuhë, as historinë e pellazgëve të vjetër dhe kanë pak mjete për ta dëshmuar këtë.
 
Një metodë që ka hedhur "në pah fakte origjinale" na paraqet pema e diferencmit të gjuhëve indo-evropiane. Fjala është për sistemin e gjeneve, HLA-në, që ka pasur të evidentojë trungjet e përbashëta dhe degëzimet e veçanta të gjuhëve indo-evropiane dhe ka vërtetuar që gjuha shqipe është një degë e veçantë në trungun e gjuhëve indo-evropiane, e cila është e ndarë nga gjuhët e tjera të paktën 4000 vjet që përpara dhe dokumentohet uniteti gjenetik i kombit shqiptar kudo që jeton, midis gegëve dhe toskëve. Përkundër sistemit të gjeneve, HLA-në, një metodë tjetër e kanë përdorur shkencëtarët amerikanë nga Universiteti i Kalifornisë, Ralph dhe Coop, në korrik të këtij viti. Kjo është medoda e biologjisë molekulare, që na dërgon në shqyrtimin e historisë së vërtetë të pellazgëve të lashtë parahistorik dhe lidhjen e tyre direkte me shqiptarët e sotëm.[10] Por, le të shohim si është themeluar kombi shqiptar:
-Pas antikitetitit të hershëm u krijuan shumë popuj apo kombe nga populli apo fisi më i madh i pellazgëve: ilirë, epirot, helenë, maqedonë, thrakas, hitit, etj. Në Mesjetë, pas antikitetit të vonshëm, nga gjiri i fiseve të kombit të madh pellazgo-ilir u krijuan shtete kombëtare, të cilat gradualisht e muarën emrin më të njohur të fiseve prej nga rrjedhnin apo të rajoneve natyrore ku jetonin. Pra, janë pellazgo-ilirët prej nga rrjedhin shqiptarët e sotëm që na interesojnë më tepër se çdo gjë tjetër, dhe sidomos pranë nesh armiqtë fqinjë. Ajo që më së shumti na preokupon, është emri "shqiptarë", se prej kujt dhe kur e kemi marrë.
-Për herë të parë na ka quajtur kështu Pirro Ajakidi (Pirhos-II), nga Epiri, mbreti molos i Epirit,[11] që ka jetuar në vitet 319-272 para Krishtit[12], "fëmijet e shqiponjës", pra "bijtë shqiponjës", që veten e quanim "jemi bijtë e shqipes". Emri SHQIPTAR, sipas disa dijetarëve rrjedh nga emri SHQIPONJË. Shqiponja në sistemin e hieroglifeve të alfabetit fonetik egjiptian, të shkrimeve të para të njerëzimit, të krijuara nga kumtari i zotave; nga themeluesi i shkencës së lashtë fetare dhe laike; THOTIT[13], që njërëzit e quanin TATIT (t`Atit, ati i jonë), paraqet hieroglifin e parë, Ain-shqiponjë. Shqiponja simbolizonte krijuesin e të gjitha krijesave, simbolizonte ZOTIN, dhe ka edhe sisteme të tjera të alfabeteve nëpër botë[14]. Ne ishim dhe mbetën "shqiptarë", nga "shqiponja", jo sepse e flitshim "gjuhën shqipe", por sepse qemë në kualitetet e qenies së Zotit në tokë. Kjo gjë është kryesorja, që na kishte lënë të quhemi: shqiptar.
-Shqiptarët e quajtën Pirron "Burri", një trim kreshnik[15]. Ishte një prijës kreshnik, si të gjithë shqiptarët. Edhe sot e kësaj dite e ruajnë të gjallë këtë mbiemër në Zvicër qindra familje "Burri", të shpërdarë në të gjitha kantonet. Aty gjendet shqiponja me dy krerë, që është nëpër disa kantone si flamur, dhe me një kokë, në të tjerat. Pjesëtarët e kësaj familje qenë prijës dhe princa në luftimet e Zvicrës. Pirro Burri (Pirhos II) e mbante përkrenaren me shqiponjë si Akili dhe Zoti i madh (Zeus)...
 
-Shqiptarët e përbënin rrjetin apo suiten e tij të përkryer nga Epiri, gjatë tërë jetës së tij, që nga luftërat e tij të pafundme.
Peter Ralph dhe Graham Coop, në studimin e biologjisë molekulare “Gjeografia e fundit e prejardhjes gjenetike nëpër Evropë”, i krahasojnë shqiptarët me greko-helenët, sepse kanë "disa ngjashmëri me helenët-grekët"[16], por këta autorë dhe lexuesit e këtij shkrimi nuk e dinë se helenët e vjetër ishin paganë, por jo ortodoksë dhe nuk ishin grekë. Grekët e mëvonshëm nuk mund të bënin kurrë popullin pagan, që nuk ishte popull i tyre, përveç emrit, dhe ky shtet i tyre u bë shtet teokratik, i ngritur me dredhi tepër dinake e vrastare mbi pellazgo-iliro-shqiptarët[17]. Ne rrojmë prej kohësh të vjetra në një pjesë të rrudhur shumë të tokave tona, rreth maleve të larta të Shqipërisë, në atë pjesë që ndodhemi autokton deri në ditët e sotme, të shpëtuar mjerisht nga dhunimet mijëvjeqare dhe të papritura të armiqve tanë më të urryer: greko-bullgaro-serbëve. Iliriciteti i epirotasve dhe maqedonasve nuk ka diskutim.[18]


Katër tezat që ka nxjerrë Elena Kocaqi, nga veprat e veta janë këto:
1. Popullsia që ka banuar Evropën prehistorike dhe antike ka qenë e origjinës pellazgo-ilire.
2. Origjina pellazgo-ilire është e kombeve antike evropiane, duke përfshirë atë romake dhe para-helene dhe antike helene.
3. Origjina ilire është origjina ilire e shumë kombeve të evropës.
4. Shqipja apo dialektet e saj ka qenë gjuha që ka foluar popullsia evropiane nga janë krijuar gjuhët ervropiane.
Pellazgët, Thrakët, Brigët, Ilirët, Dardanët (Trojanët), Frigjianët, Lidianet, Hititët dhe Karianët qenë fise të njëjta, të një gjaku. Thrako-ilirët përfaqësonin një popullsi homogjene nga ana etnike dhe gjuhësore.[19] Thrakët, Dardanët (stërgjyshërit e Trojanëve dhe kosovarëve të sotëm), Frigjianët, Etruskët dhe Epirotët, duke mos cituar të tjerë, që të gjithë kanë qenë ilirë. Territori i stërgjyshëve të shqiptarëve, dikur shtrihej nga brigjet e Danubit deri në Detin Egje dhe nga deti Adriatik deri në Detin Zi dhe Anatolli.[20] Shqiptarët e sotëm-janë dega e fundit e Pellazgëve në Evropë. Turshas (Etruskët), Dardanianët apo Teukrët (Trojanët), Hititët, Filistinët (Peleshtim, Peleset)"[21], ose Palesët apo Palestinët, apo Popujt e Detit, siç e quanin vetën ndonjëherë, sepse jetën e kalonin nëpër to, shtriheshin prej Detit të Zi, Detit Egje, Detit Jonian, Detit Mesdhe, në të dy anët e detit Adriatik, Alpet Austriake dhe Zvicërane, duke përfshirë tërë teritorin e Evropës nëpër Oqeanin Atlantik e deri në Detin Balltik. Ne dallojmë disa nga këto fise, si psh. Visigotët, Frankët, Svevët, Gotët, Vandalët, Alamanët, Sanksonët, që praktikonin zakone dhe tradita të vetat dhe ishin nëpër tërë territorin e sotëm të Evropës.
Territori i pellazgëve ka qenë territori historik paraevropianë. Zanafilla e tyre është pjesërisht në territorin e sotëm të Greqisë. Jo rastësisht janë popujt e Evropës, që i kërkojnë në atë vend zafillën dhe gjurmët e veta, edhe pse nuk e harrojnë Thrakën, Azinë e Vogël, Rumaninë, Madeqoninë, Kosovën dhe Shqipërinë.
Epirotët përfijnë Thesprotinë e lashtë, Molosinë dhe Kaoninë. Ajo kishte si kufij Ilirinë në veri, detin Jonian në Përdëndim, gjirin e Ambrakisë në Jug, vargmali i Pindit në juglindje, në verilindje vendin e eleminiotëve, eordëve dhe orestëve (popuj thrako-ilirë), dhe më tej, në lindje Maqedoninë[22]. Kuretët dhe Arianët ndodheshin në truallin e vjetër që quhej më parë Pellazgia. Kuretët e vjetër kanë qenë mbrojtësit e Zeusit fëmi, deri kur „u rrit Ai“. 
Ata janë të parët që ia kanë dhënë emrin Kretës në Greqi[23] (vendi i parë Kuretëve), dhe në vonë janë detyruar të vinë nëpër të dy anët e detit Adriatik deri në Itali e Austri, të njohur atje si Retët, sepse ishin të ndjekur dhe të luftuar kryesisht nga të ardhurit në Greqi, fiseve të Libisë. Duke qëndruar në malet e larta të Alpeve austriake deri në Zvicër, mendonin se "po i afroheshin më shumë Zotit /Zeusit", sikur bënin më parë në pjesët e larta të Shqipërisë e Greqisë, që quheshin Alpe, prandaj janë quajtur edhe "Alpet Rhetike".[24] Alpet austiake janë të mbushura me toponime, oronime, hidronime të zanafillës ilire.[25] Në Zvicër, për ta themeluar Zvicrën, janë bashkuar Reto-romanët, tiçinezët, frankët, galët[26], helvetët[27], etrusket dhe gjermanët. [28] Si pikënisje, e kishin shtetin shumëkombësh, siç e kishte e tërë Iliria...
Prej fiseve u krijuan lidhjet e fiseve. Fiset vinin shpeshherë në konflikt me njëra tjetrën, nga shfrytëzimi i tokave pjellore, i kullosave, i ujit, pyjeve, apo i tokës që ishte shumë pjellore me gjëra të ndryshme. Ajo kishte minerale të jashtëzakonshme, që i ka gjetur njeriu i parë nën sipërfaqe, në greminat, dhe u mësua që të gropojë dhe lindën më vonë minierat. Kështu, duke u shtuar lidhjet e fiseve u krijuan shtetet e para dhe shpesh ishin në konflikt me njëra tjetrën, sa u përkiste territoreve dhe të mirave materiale.
Pellazgët i kanë mësuar të ardhurit nga fise dhe popuj të tjerë për ndërtimin e kullave, të qyteteve, të shfrytëzimit të tokës, të nxjerrjes dhe shitjes së mineraleve, etj. Atyre ua mësuan kulturën e tyre të veçantë të mbrojtjes dhe të luftimit, pra të ardhurve nga Libia, Siria dhe Egjipti. Nga Siria dhe Egjipti kishin marrë me vete një pjesë të popullsisë iliro-pellazge, të shkuar në ato kohëra të vjetra në Egjipt dhe Siri, që njiheshin nga të ardhurit e tjerë të Libisë, që përfaqësonin racën e zezë. Greqia e vjetër nuk ka qenë "e grekëve", por e pellazgëve. Të ashtuquajturit "grekë" janë ardhacakë nga Libia (e cila ka shënuar atëherë tërësisht kontinentin e Afrikës), Siria dhe Egjipti. Pellazgët, baballarët e ilirëve, nga të cilët ne e kemi origjinën tonë dhe gjithë popujt e Evro-Azisë, që kanë të njëjten origjinë, përfaqësojnë ngjyrën e bardhe evropiane.
 
Në studimet tona të vjetra kafkat zbulojnë të fshehtën e pellazgo-ilirëve. Pellazgo-ilirët dhe shqiptarët e kanë kafkën më të madhe në Evropë (mbi 80, pra 85-90), një kafkë bracikefale, që dallon shumë prej kafkave të serbëve dhe të grekëve, të cilët kanë ardhur nga Rusia, Azia dhe Afrika. Shqiptarët, siç thonë P. Rolph dhe G. Coop se nuk kanë asgjë të përbashkët me sllavët, në teorinë e tyre molekulare. Këtë e dëshmon Prof. Genc Sulçebe me teorinë gjenetike kur thotë se ditanca gjenetike në mes të serbëve dhe shqiptarëve është tepër të dukshme. Kolonizatorët, në dheun tonë, e kanë kafkën e tyre nën 75-80, pra janë mezocefalas.[29]
Sot e flasim gjuhën shqipe, që është afërsisht gjuhë e vjetër e pellazgëve hyjnorë, që ditëm ta ruajmë me mundim të veçantë deri në ditët tona dhe të deshifrojmë edhe geqishten e vjetër, sado që ka një kaligrafi tjetër gjuhe. Gjuha shqipe është vazhdim i gjuhës pellazgjike. Shqiptarët janë pasardhës të pellazgëve të vjetër parahënorë. Gjuha shqipe është gjuhë japetike (në vend se t`i thomë është indo-evropiane) dhe shqiptarët janë të prejardhjes nga popujt japetikë. Gjuha shqipe bën pjesë në gjuhën pellazgjike. Ajo është në bashkëfisërinë (homoethinë) japetike.
Në vrazhdë të kësaj, shqiptarët flasin jo "një gjuhë tepër të veçantë" [30], por gjuhën më të vjetër, gjuhën shqipe, dhe është popull jo semitik, pra është japetik. Shqiptarët janë një popull i stërlashtë, janë populli më i vjetër i Gadishullit Ballkanik. Janë një popull paragrek dhe pasardhës i denjë i pellazgëve[31]. Prej kohëve parahistorike banojmë në këto vise dhe jemi tekstualisht autoktonë. Të parët tanë kanë qenë burra mjaft të shquar të njerëzimit. Kjo është e vërteta e prejardhjes së kombit shqiptar.

Dijetari francez, Robert d’Angely, në veprën e tij „Enigma“ shpjegon se „territoret që përbëjnë Jugosllavinë e sotme… banoheshin qysh prej prej kohëve që nuk mbahen në mend nga pellazgët, ... të cilëve autoktonët u dhanë emrin ilirë... Me këtë emër ata zinin
gjysmën përëndimore të Gadishullit Ballkanik, që nga bregu i djathtë i Danubit në veri, deri në Epir në jug… Ishin breukët… që zinin brigjet jugore të Savës; në verilindje të Bosnjës ishin japodët; liburnët banonin në brigjet e Dalmacisë dhe ishujt; ardienjtë ose vardenjtë, që jetonin në të dy anët e malit Makarsa; daversët afër Nerentës (Neretvës) përdornin monedha bakri, që kishin si emblemë një anije; në trevat e Malit të Zi banonin diokletiatët; fqinjët e tyre, labeatët, jetonin afër brigjeve të liqenit të Shkodrës dhe nga ana e vet kishin si fqinjë pirustët, të cilët ushtronin mjeshtrinë e metalurgëve. Më në brendësi ishin vendosur aktariatët, armiq të ardiejve, dhe parthinët, që grupoheshin rreth Uzhicës dhe adhuronin Zeusin Parthen si mbrojtës të tyre. Në luginën e epërme të Vardarit dhe Drinit të Bardhë, në fushën e Kosifopejdonit ose të Shkupit dhe në rajonin e Nishit shtriheshin të famshmit dardanë..., si popullsi tjetër qenë delmetët ose dalmatët, të cilët kishin krye-qytet Delmeniumin... dhe si port qytetin Salon (Spliti i sotëm). Po në atë epokë romake kishte gjithashtu popujt e tjerë të fortë: dasaretët, ditionët, taulantët, sardeatët, e të tjerë…“[32] Në brendi të Shqipërisë jetonin disa fise të vogla, por mjafton të përmendim atë që është berë më i njohur, albanët, dhe në maqedoninë e vjetër, enkelejtë dhe paeonët . Kështu quhej më parë Maqedonia...
 
Popullsia ilire që shtrihej në trevat e veta jetonte nëpër fise. Ato vinin shpeshherë në konflikt me njëra tjetrën për shkak të tokave pjellore, kullosave, ujit apo pyjeve. Në rast se atyre u kërcënohej rreziku nga popujt e tjerë, ata bashkoheshin dhe luftonin së bashku kundër armikut. Gradualisht kështu u formuan me kohë lidhjet e fiseve. Lidhjet e fiseve në fillim kanë qenë vetëm të përkohshme. Më vonë, lidhjet e fiseve u forcuan dhe prej tyre u krijuan shtetet e para ilire. Banorët e Ilirisë ishin të barabartë[33].
Ndër fiset më të mëdha pra kanë qenë dardanët që shtriheshin në përëndim të Moravës deri te rrjedha e sipërme e lumenjëve Pek dhe Timok, dhe në viset lindore deri përtej Nishit. Dardanët shtriheshin në tërë Kosovën e sotme dhe një pjesë të madhe të Maqedonisë, në veri dhe përëndim. Kjo trevë quhej Dardania[34].
Vllehtë, që banonin aty, kanë qenë konglomeratë i dardanëve (ilirëve, shqiptarëve) dhe të turqëve të romanizuar në pikëpamje gjuhësore[35].
 
Serbët avatarë (avarë) dhe sllavë, u vendosën në shekullin e VI në jug Danubit, në rrethinën e Smederevës së sotme. Atëherë, nuk përmendeshin serbët. Nuk ekzistonin serbët. Historiografia "serbe" e mbolli kështu emrin e tyre. Serbët "lindën" më vonë me kishat bizatine dhe "gjuhën ilire" të "shpikur" prej Cirilit dhe Metodit, që kanë qenë evrej të Greqisë dhe të shkolluar në Bizant.
Avarët (avatarët) dhe peçenegët kanë qenë si kalorës mercenarë që ti shërbenin administratës bizantine, për të penguar dyndjen e barbarëve të tjerë në brendësi të Gadishullit Ballkanik. Numri i tyre i vogël u shkri me popullatën vendase, me fiset ilire: mezët, tribalët, dardanët, etj. Avarët/avatarët, që më vonë e morën emrin serbë, e kanë prejardhjen nga Himalajët dhe i përkisnin fisit turk –avar. Ndonjëri flet për zhdukjen e avarëve, si psh. historiani amerikan mbi Ballkanin, Ferdinand Schewill, në veprën e tij "Ballkani-historia dhe qytetërimi", në të cilën, për kundërshtim të Prof. Dr. Skender Rizajt, në fund të shekulllit të shtatë dhe të tetë, këtë gadishull ua lë në duar sllavëve, të ardhur nga teritori-mëmë i sllavëve në Ballkan, djerrina e lumit Pipet, në veri të qytetit ukrahinas të Kievit [36] , pa e llogaritur se sllavët erdhën dhe u përzinë me avarët, duke u kthyer nga grabitës në banorë që ngulën rrënjë nëpër territoret e pushtuara.
Peçenegët vinin nga rrethinat e maleve Karpate. Ai nuk i zë fare në gojë. Fiset e dyndura nga Azia Qendrore në Gadishullin Ballkanik nga shekulli VI e deri në shekullin e XIII, u takonin fiseve turke, si psh. avarët, peçenekët, oguzët, magjarët, gaguzët, etj. Nga oguzët i kemi turqit gaguzë të Rumanisë dhe të Bullgarisë, që janë ortodoks dhe flasin turqisht; nga magjarët i kemi hungarezët e sotëm dhe shtetin e tyre Hungaria (Magjaria); emri bullgar ka dalur nga fjala turke: të përzier; ndërsa emri vllah ka dalë nga fjala turke: kalorës nomad[37].
 
Për këtë arësye pra serbët kanë qenë pjesërisht kalorës mercenarë të avarit, që Perandoria Bizantine i ka pranuar si nomadë për të mbrojtur kufirin e epërm nga dyndjet e mëvonshme, dhe pjesërisht nga pakicat e tjera, peçenegët, sllavët, jevgjitët, evrejët, etj. që u asimiluan me avarët (avatarët) për t`u kthyer në luftë kundër ilirëve, si kategori sociale e popullsisë ilire, dhe mezi e prisnin rastin të "çliroheshin" njëherë e përgjithmonë. Edhe kroatët e shekullit të VI-VII, qenë vendosur si kalorës mercenarë të Perandorisë Bizantine në kohën e Jusinianit I, me qëllim që të mbronin kufirin nga dyndjet e Gadishullit Apenin. Ata u shkrinë shpejtë me dalmatët, istrianët, etj. dhe kanë rrënjën ilire, gëzojnë trashëgiminë e tyre, veçanërisht të dalmacisë, por emri i tyre ka rrjedhje prej herv-ati=kalorës nga Hervi, që është një qytet në Afganistan. Ky popull e ka marrë këtë emër më vonë, për tu distancuar prej serbëve katolikë ortodoksë, sepse ishin katolikë romakë dhe në bazë të tij kemi kombin hervat dhe shtetin hervat-kroat (Hervatska)- Kroacia[38].
Emri i vjetër i madeqonisë "makedonia" ka prejardhje ilire, shqipe dhe është me liqenj të Prespës, Ohrit dhe Dorianit. Emri make-d-oni-a do të thotë onë, anë=dheu, pra territor me makëra; sepse mak-ë, ra janë bimë uji që rriten pranë bregut të liqenit mbi gurë si fije mëndafshi me ngjyrë të gjelbërt, alge)[39] ka shpjegim në gjuhën shqipe.
"Kombi maqedon" është tërësisht një komb artificial i krijuar nga sllavo-bullgarët dhe shqiptarët ortodoksë, me vllehtë dhe fise tjera turke (komanët, peçenekët, etj.) të ortodoksuar, kurse maqedonishtja është formuar nga elementet e shqipes, vllahishtes dhe turqistes [40], që flasin bullgarisht, me fjalë të zgjatura, me "ta-ta"-të e dyfishuara.
 
Antroponimet, toponimet dhe mikrotopnimet „sllave“ nga territoret tona nuk janë sllave, por janë ortodokse dhe bogumile (patarene) në faltoret e të cilave përdorej gjuha kishtare e formuar nga Qirili dhe Metodi. Në Ballkan kanë ardhur në mes të shekujve VI e XIII fiset avare, mongole, peçenegët, dhe sllavët dhe janë asimiluar e jo zhdukur, siç thotë pa arsyetim shkencetari i njohur amerikan, Ferdinant Schewil[41], me pakicën e skllavëve, të jevgjitëve, të ebrejve, të vllehëve në këto anë. Ata janë shkrirë me popullsinë vendase ilire, duke kryer simbiozën etnike, me ç’rast mbizotërojnë veçoritë antropologjike të pellazgo- iliro-shqiptarëve. Shqiptarët, dallohen nga popujt sllav. Të thënë tekstualisht, ata kanë qenë mbizotërues dhe janë edhe sot.
Serbishtja, si gjuhë kombëtare dhe letrare e serbëve është krijuar nga Vuk Karagjiqi, në shekullin XIX, ndërkaq përmendet ajo gjuhë nga gjysma e dytë e shekullit XII. Shqipja ka qenë gjuhë familjare dhe popullore deri në shekullin e XIX, e në disa familje serbe, deri në ditët tona. Gjuha kishtare u formua nga Qirili dhe vëllai i tij Metodi, në Moravi, në vitin 864, në një mision të veçantë. Këta dy murgj evrej (që thirren sot jahudi, izraelitë) nga Selaniku, për të përkthyer pjesë të Biblës dhe të liturgjisë, përdorën një gjuhë që mund të flitej në rajonet skllave të Maqedonisë, të cilën nuk e kuptonin "moravët e Ballkanit". Pra, rezultatet e tyre të sllavishtes maqedone ishin më tepër se zhgënjyese, në shekullin e IX, sepse nuk shkruhej aspak në atë kohë[42].
Ata e quajtën këtë gjuhë „Gjuhë ilire“ (Illyrika Lingua), sepse po formohej për të krijuar kulturën dhe gjuhën e veçantë sllave-ballkanase nëpër territoret ku flitej gjuha ilire. Kësisojit, me "të drejtën e fituesit, të ngadhnjimtarit" justifikohej çdo pretendim territorial, çdo pretendim i trashëgimisë, i origjinës, i pasurisë, asaj kulturore, arkeologjike, historike etj, e deri te ajo gjuhësore[43].
 
Më vonë nga pansllavizmi i lëshuar si „lëvizje e të gjithë sllavëve“, në të cilën u kyqën popujt e ballkanit, që e mbanin veten si të këtillë, është quajtur „gjuha e vjetër sllave“. Serbët, ngaqë kishin sjellur nga Azia Qendrore një sekt të krishterizmit, të cilën papati e quante „skizmë“, atëherë ithtarët e kishës ortodokse ku përdorej „gjuha ilire“ quheshin serbë, pa marrë parasysh se në cilën pjesë të Ballkanit jetonin ata dhe vepronin, pa marrë parasysh etnikisht nëse ishin shqiptarë, turq apo vlleh [44].
Tri fetë janë krijuar nga ne dhe janë hakmarrë deri në fund mbi shqiptarët.[45] Feja e shqiptarit është kurdoherë Shqipëria, thotë i ndritëshmi, Vaso Pashë Shkodrani.
Kjo është prejardhja e kombit shqiptar, origjina dhe territoret që ka zënë dikur. Njëkohësisht, flitet për armiqtë e tij shekullorë.
 
=================================
Zgjodhem nga teksti:
"Të gjitha mbishkrimet e Vinçës, Tartarias (Rumani), Dispilos (Greqi) tregojnë se shkrimi me germat e alfabetit pellazgo-etrusk është përdorur në mijëvjeqarin e 6 p.e.s. në tërë rajonin e Ballkanit. Ky shkrim është më i vjetër se shkrimi piktografik shumer, i thënë në anglishte "Protosumerian picktograpfic script" nga Uruku i Bagdatit (Siri), që është konsideruar se është shkrimi më i vjetër në botë, që daton rreth viteve 3300 p.e.s. dhe alfabetit egjiptian, që datohet rreth vitit 2000 p.e.s. Shkrimi, alfabeti dhe kultura pellazge përbëjnë qytetërimet më të vjetra të botës. Gjuha pellazge, shkrimi dhe alfabeti i saj, të gjetuara kohët e fundit, përbëjnë thelbin kulturor të qytetërimit të lashtë pellzgjik".=?!

"Territori i pellazgëve ka qenë territori historik paraevropianë. Zanafilla e tyre është pjesërisht në territorin e sotëm të Greqisë. Jo rastësisht janë popujt e Evropës, që i kërkojnë në atë vend zafillën dhe gjurmët e veta, edhe pse nuk e harrojnë Thrakën, Azinë e Vogël, Rumaninë, Madeqoninë, Kosovën dhe Shqipërinë".=?!

"Dijetari francez, Robert d’Angely, në veprën e tij „Enigma“ shpjegon se „territoret që përbëjnë Jugosllavinë e sotme… banoheshin qysh prej prej kohëve që nuk mbahen në mend nga pellazgët, ... të cilëve autoktonët u dhanë emrin ilirë".=?!

"Verbësia tek të lashtët lidhej me largëpamësinë shpirtërore".

"Homeri ishte i verbër dhe nuk mund t`i shkruante poemat e tij".[3]
"Prandaj, ato u ndryshuan nga të tjerët, nga ata që shkruanin dhe botonin në Greqinë e vjetër".=?!
Njeriu duhet te mendoje shumë parase te reagoje mbi këtë shkrim...
kur lexojmi se: "pellazget shkruanin germat e alfabetit pellazgo-etrusk është përdorur në mijëvjeqarin e 6 p.e.s. ....
friksohëm, si ka mundesi te tolerohen këta autorë ?

Ne paskemi shkruar para 8000 vitesh =?!
A kanë iden njëherë se çka do thotë 6000 para Krishti ?
=======================================

Kur e lexojmi këtë shkrim, gjoja si analiza mbi studime shkëncore, mënjëherë e zbulojmi se cilët janë armiqt shekullor !
Ai njëri i cili ia do te keqen popullit shqiptar, ai perhap propâganda te mbrapshta armiqsore, duke na mashturar me qellime që të mos hecim perpara por te zhytemi në prapambetuni, mos te perparojmi më tej, duke perhapur propaganda te mbrapshta si kjo këtu;

"U zbulua shkrimi shqip 6000 vite para Krishti, më i vjetri në botë" ! "Të gjithë janë inspiruar nga ky popullë, sidomos fqinjit serbët, grekët, vëllahët, bullgarët, malazezëtetj.. "Ky është populli që ju dha aq shumë evropianëve, ky ju mësoi gjuhët, veshjet, ndërtimin etj etj".
======================================
Qe pra propagandat si këto sipër neve do na shtyjnë që të mos ngritemi, te mosperparojmi, duke kujtuar se, e gjithë botadikur u inspirua nga qytetrimi yni ..
Për mendimin tim; kjo është një propagand mirë e kurdisur nga armiqët tanë serbë, që ne te flejmi me këtë injorancen tonë duke menduar se, ne ishim te qytetruar dikur dhe se nuk na duhet ky qytetrimi europianë sepse ky ishte i yni..
Qe pra se si i marrim ne qafë te rinjët e studentet dhe gjithë opinionin tonê kombetar me propaganda mashturse te kurdisura mirë nga serbet ! Fleni popullli shqiptar se mirë i kemi punet, nuk na duhet as zhvillimi as qytetriumi as kultura sepse keto i kishim moti në lashtësi ishin tonat, ishin ata bellashket qe ua mesuan qytetrimin europes..merruni me endrrat pellashke pra...gjumë të kendshëm !

Unë i lus te gjithê lexuesit; mos ti degjojnë këto propaganda mashtruse pôr te punojmi e te arsimohemi me te njejtin nivel si gjitha kombet e europês, qellimi yni është te barazohemi dhe te arrijmi vetedijen njesoj si kombet tjera !
Ti lëmi këto përrallat e marrina ju lutemi...

=VETEM ARSIMIMI LIND KOMBE TE MEDHAJA=
Pa arsimim do mbesim mbrapa,mos degjoni propaganda mashtruese te daluara jashte institucioneve tona, ta mbeshtesim vetem Akademin tonê, mashturseve mos t'ua blejmi këto libra sepse keni ndihmuar armikun e popullit shqiptar qe quhet prapambeturia !

Shiheni njehere se çfarë formule mashtruese zgjodhem ne vetë e te mbetet i bindur tek iluzioni i humbur Pellazgian e te jetoje ai sot si në përralla, që ta menjanoje realitetin permes shkrimeve e librave te këtyre autorve te vetëquajtur studiues e historianë me detyra te caktuara, qellimishtë:ta infektojnë lexuesin shqiptar duke e ditur se, lexuesi yni sot i'a ka kthyër shpinën Akademisë së shtetit të tij, dhe pse jo te mos tentohet t'infektohët nga virusi i huaj me plotë fantezi për të arritur prapambeturi ?

Sipas kësaj që lexuam më sipër, cilet na qenkan patriot shqiptar?

Ata që shperndajnë propaganada mashtruese me plotë epitete e larje truri në dam te popullit shqiptar apo patriot na dalin ata që thonë te verteten shkurt e trup: mos te mirremi me këto libra mashtruese te cilat demtojnë trurin e kombit shqiptar dhe qojnë poipullin tonë drejtë një muri ?

Merreni me mend njëherë:U zbulua shkrimi shqip 6000 vite para Krishti, më i vjetri në botë ?

Rreth Skenderbeut referanca


A SOEUR MARIE-AUGUSTINE BEVIER Rome, 30 avril 1863.

Résumé: Il lui écrit en attendant d'aller chez le Pape. 

- Varia.

Quand arriverrai-je à Nîmes?

 Chi lo sa? 

Peut-être en même temps que cette lettre, peut-être huit jours après, peut-être quinze, peut-être un mois. Dans deux heures je serai au Vatican, et Pie IX, qui lui aussi est connu de toute la France, m'a fait dire qu'il aurait un grand plaisir à me voir. Je veux lui donner cette satisfaction. 
Et dire que je vous écris, en attendant d'aller chez le Pape! 
Le Pape et Soeur Marie-Augustine, les deux personnages qui en ce moment occupent ma pensée.

Enfin, je ne saurai qu'au retour quand je pourrai partir de Rome. Mais on vous le dira chez nos Pères, si vous avez la bonté de le faire demander. 

Je dois voir ici un descendant de Scanderbey et non berg(1). 

Que voulez-vous que je lui dise de votre part?

Adieu, ma fille. Veuillez dire à Mme de Jassaud qu'elle m'a écrit un peu trop tard, pour que je puisse lui répondre. 

Je suis réellement bien dérangé et il faut que je vous laisse.
Adieu, ma fille. Mille fois tout à vous en Notre-Seigneur.

E.D'ALZON

--------------------------------------------------------------------------------
Notes d'intelligence: 

1. Ni l'un ni l'autre, mais Scanderbeg

Voici ce que le P. Picard avait écrit le 26 avril: "Le général de Lara, général espagnol, qui a rompu avec Don Juan, dès l'instant que le prétendant espagnol s'est posé si tristement, et qui est maintenant au service du prince Scanderberg, va partir pour Rome, mandé par son prince; il désire beaucoup vous voir, causer avec vous au sujet des Albanais et du mouvement, à la fois politique et catholique, qu'ils vont tenter et qu'ils tiennent à mettre sous la protection du Pape. 

Quelle est la portée de leurs propositions? 

Je n'en sais rien... Le mouvement projeté est un mouvement général qui rétablirait la croix à Sainte-Sophie. 
J'ai promis au général de vous écrire...

o Pellazgoi


Artikulli i  nxjerrur nga Gazeta Lajmi Ship mban titullin:
Shqiptaret autoktonë, nga autori Arben Lalla:
Arben Llalla:"Shumë studiues të huaj por edhe shqiptar tekstet e gjetura deri më sot të shkruar nga arvanitasit i quajnë të rralla dhe të çmuara sepse shumë pak kanë dalë në dritë dokumente që tregojnë se edhe arvanitasit në Greqi kanë pasur letërsi në gjuhën e tyre amtare shqipe".

T
eksti origjinal;
 
Ô Shqiptarai Pëllazgoj!
Ata të parit qe erdhë katu janë ata të vendit se Jafëthit i a Japetit, ata qe quhen ndryshe Pellazgoni, ia fara e Japëtonit, pas Pendarit edhe Psodhon edhe ate te pa vdekurit Omiroit.
Kata zbritën si edhe nga e të tjerë vise ta Anadholit, po mëtepr nga i Kaukaz, ku eshtë nji hora emadhe, qe quet edhe tani Allvania Pari, edhe nji udhë Portat e Allvanisë, nga Alvet ia Alpet, Malëtë Vardha, qe sandemi pastai edhe emri i miletit Allvanoi. Alv edhe Alp, si pas gjuhis Gotthisë, Këltisë edhe Dakisë, podhë si pas Ellinisë, Mali Vardha.
Pëllazgoni ia Plleqi qindruanë Thrasë ëdhe Maqedonën, po si ëdhe të siprëmën ëdhe të poshmën Moisinën, edhe terë Shqipërinë edhe, Ipiro-Thessalinë si ëdhe pastaj Attikinë, edhe Viotinë ëdhe metë shumat Nisi t’ Adhrisë, te Jonisë edhe Ajgesë.
*****************************************************************************
Perkthimi;
Thomai A. PASKIDHIS: "Ô Shqiptar Pellazgu ! Ata te parët që erdhen këtu janë ata të vendit të Jafetit apo ndryshe të Japetit, ata që quheshin ndryshe me emrin Pellazgë, janë fara e Japetonve, sipas te dhenave të Pindarit Posodhonit dhe te pavdekurit Homer.
Këta zbritën si edhe nga te tjera vise te Anadollit, por më tepër nga Kaukazi, ku ishte një hora=(vendbanim, fshat i madh), që quhët edhe sot Albania e Para( e nalta) edhe një rrugë me emrin Portat e Albanisë, nga vjenë emri Albet ose Alpet, Malet e Bardha, dhe që nga atje pastaj mbeti edhe emri i popullit Albanoi.
Alb dhe Alp, sipas gjuhës Gotike, Kelte dhe Dake si dhe gjuhês Helene, do thotë Malet e Bardha.
Pellazgët apo Plakët, qëndruan në Trakë dhe Maqedoni, por edhe në Mizinë e eperme dhe te ultën si dhe tërë Shqipërinë dhe Epirin e Thesalinë si dhepastaj në Atikë edhe në Beosië si dhe gjithë bregdetin e Adriatikut, të Jonit dhe Egjeut."
*Po të doni që të jeni në mbretnin e Turqisë, shitni tërë pasurinë që keni dhe ikni në Stamboll* !
Thomai A. PASKIDHIS:"Po ne doni qe te idhi te ngrit eti vini në Imbrëtëri te Turqisë shisni terë gjenë tuaj, edhe shkoni ne Stamboll".
Kashtu te kini uratën timë te terë qe te mos leftoni me Ellinete”.

Thomai A. PASKIDHIS:"Po të doni që të jeni në mbretnin e Turqisë, shitni tërë pasurinë që keni dhe ikni në Stamboll "!
**********************************************************
Spjegime:
1.*Psodhon:= duhet te ishte emri i ndonjë autori te pa identifikuar ose transkriptimi është marrur gabim ?
2. *Japetit:= Japhet, popull Biblik nga Geneza, që do thotë nga hebraaishtja, te perhapurit, te hapurit, zgjëruarit, te shkepurit)=Yaft=të hapur, që Paskidhis këtu i quan Pellazgë.
3.Allvania:=në pamundësi te shqiptohej "B-éja" thuhej Allvania=Allbania, Albania e Kaukazit, vendi nga dolen populli Jafetik i quajtur pastaj Pellazagë, ku sipas Tomai Paskidhis, Helenët si edhe Shqiptarët kanë prejardhjen nga këto malet e Bardha te Kaukazit.
4.*Autoktonë: Në kuptimin e pergjithshëm, autoktonë kuptohët banor i vendit që nga origjina, lashtësija por mundë te marri edhe kuptime tjera më specifike:
a.Në Etnologji termi Autoktonë ka kuptimin e banorve që janë te lidhur me vendin nga lashtësija.
b. Në Kanada Autoktonë quhën banorët Amerindianë, Inuitët dhe Metisët(te perzierit)
c.Në Biologji Autoktonë quhet territori që i perkete nje gjallese specifike, i barabart me "indigjenë" likale i territorist, jo i ardhun.
d.Në Mitologjin Greke një Autoktonë është një fëmi i lindur nga dhéu pa prindër.

Kreksi: Tani jemi në thelbin e polemikave, si edhe para 200 vitësh:
A duhet ti besojmi Akademisë sonë që kundërshton tezen Pellazge dhe mbronë vetem ate Ilire, apo duhet ta mbështesim këtë autorë arvanitas Thomai A. PASKIDHIS i cili pretendon se, shqiptarët njashtu si edhe grekët me emrin Jafet apo Pellazgë, janë te ardhur nga Kaukazi ?

Arben Llalla:"Shumë studiues të huaj por edhe shqiptar tekstet e gjetura deri më sot të shkruar nga arvanitasit i quajnë të rralla dhe të çmuara sepse shumë pak kanë dalë në dritë dokumente që tregojnë se edhe arvanitasit në Greqi kanë pasur letërsi në gjuhën e tyre amtare shqipe".
Definicioni "pellazgë" sipas Fjalorit Enciklopedik Shqiptar:

Problematika pellazge
"Shqiptarët dhe problemi pellazgjik"

Pellazgët:

Popullsi e lashtë mesdhetare paragreke e parailire.
Sipas autorëve antikë (Homeri, Hesiodi, Herodoti, Tukididi etj.) banonte në pellgun e Egjeut dhe në bregdetin perëndimor të Azisë së Vogël, në Peloponez, në Greqinë Qendrore, në Thesali e gjetkë.
Përcaktimi i karakterit etnik të kësaj popullsie u shtrua si çështje që në kohën e lashtë, p.sh (Straboni në shekullin e I-rë para krishti)
Në shekullin XIX-të dhe shekullin XX çështjen e kanë rrahur gjuhëtarë, historianë e arkeologë, që kanë dhënë mendime e zgjidhje të ndryshme.
Gjatë Rilindjes Kombëtare pikëpamja se nga pellazgët e ka prejardhjen populli shqiptar u përkrah si mbështetje për të treguar lashtësinë e tij.
Pikëpamjet e sotme më të rëndësishme mund të përmblidhen në dy qëndrime kryesore:
1. Në Ballkan e në Mesdhe ka jetuar një popullsi e tejlashtë me emrin Pellazgë, që shërbeu si bazë për formimin e popullsive të mëvonshme të kësaj treve: gjuha e tyre pellazgjishtja duhet konsideruar si një gjuhë e parë indoeuropiane.
2. Në kohën e tejlashtë në Ballkan e në Mesdhe nuk ka pasur një popullsi të njëjtë dhe as një emër të njëjt për të gjitha këto treva: prandaj emërtimet Pellazge e pellazgjishte janë të pasakta.

Në këtë rast popullsitë quhen paragreke, parailire e paratrake dhe përjashtohët mundësija e përcaktimit të karakterit të tyre etnik.
Teza e parë e autoktonisë dhe e lashtësisë së elementit të parë indoeuropian*, ka gjetur një mbështetje nga të dhënat arkeologjike të vendit tonë si edhe të vendeve fqinjë.

Kulturat e neoolitit të hershëm (Burimi, Podgorie, Vashtëmi, Blazi, Kolshi) kanë lidhje të ngushtë me kulturat pasardhëse të neolitit të mesëm (të përfaqësuar nga Cakrani-Dunaveci), kurse kulturat e neolitit të vonë si Barçi, Maliqi, Kamniku, Burimasi etj., kanë në bazë të zhvillimit të tyre një tërsi elementesh të trashëguara nga neoliti i mesëm.
Gjatë epokës pasuese të bakrit, do të thotë gjatë gjysmës së dytë të mijëvjeçarit të tretë (III-të (2500 para krishti), në territorin e vendit tonë lindën dhe u zhvilluan kulturat Maliq II, Burimas, Tren, Blaz, Gradec, Benjë, të cilat në treguesit kryesorë dëshmojnë për një lidhje të ngushtë etnokulturore me kulturat para ardhëse.

Si përfundim, indoeuropianizmi i territorit të vendit tonë është bërë nëpërmjet një procesi të gjatë evolutiv që nuk njohi ndërprerje.
Ardhja* e mëvonshme e një elemrnti të ri indoeuropian në fillim të epokës së bronzit nuk i zhduku kulturat e popullsitë vendase indoeuropiane të para.

Kështu, në kapërcyell të mijëvjeçarit të tretë (III-të ) para krishti u bë një ndërthurje e elementëve kulturorë dhe etnikë vendas me elementët të rinj indoeuropianë të ardhur, si rezultat i së cilës u formua një popullsi me tipare të përgjithshme kulturore e gjuhësore të përbashkëta për tërë Ballkanin.Kjo është popullsia e tejlashtë e Shqipërisë që mund të lidhet me pellazgët e permendur në burimet historike.

Pellazgjishtja:

"Gjuha e pellazgeve nje gjuhe e panjohur disa te dhena nxirren ne menyre te terthorte. Jane veshtruar si mbeturina te Pellazgeve disa fjale te greqishtes dhe disa emra vendesh personash e perendish me disa prapashtesa te vecanta qe nuk kane te njejtat tipare fonetike qe nuk karakterizojne greqishten.
Jane bere perpjkje per te zbuluar lidhjet e pellazgjishtes me gjuhe te tjera indoeuropiane dhe jane sjelle te dhena me interes qe kane çuar perpra trajtimin e ketij problemi".
Pellazgjishten e kanë afruar ate herë me ilirishtën dhe nëpermjet saj me shqipen herë me trakishten here me gjuhet gjermanike dhe balto-sllave here me gjuhët anatolike etj.

Megjithate perkatesia etnike e pellazgeve dhe perkatesia gjuhesore e tyre nuk jane zgjidhur perfundimishtë.

Qe në shekullin XVII-te por vecanerisht me Rilindasit e shekullit XIX-te u hodh e u trajtua teza e lidhjes se pellazgeve me shqiptaret dhe te pellazgjishtes me shqipen nga studiues shqiptare e te huaj.
Per te treguar lashtesine e popullit tone tezen prejardhjes pellazge te shqiptareve e shtjelluan sidomos rilindesit Jeronim De Rada Pashko Vasa Naim Frasheri Sami Frasheri etj dhe e popullarizoi neper Europe vecanerishte albanologu Hahn.
Kohët e fundit këtë tezë e ka mbrojtur edhe Spiro Kondo në librin; "Shqiptarët dhe prblemi pellazgjik" botuar greqisht dhe shqip (1962, 1964)
(S.M.)
Nga Arsimimi lind madhështia e një kombi !

vendredi 12 juillet 2013

Arben Lalla dhe Autoktonia shqiptare greke e tij..

Shqiptaret autoktone ?





Nga:Arben LALLA:Edhe pse deri më sot libri më i vjetër që është shkruar në gjuhën shqipe mbetet vepra e Gjon Buzukut “MESHARI”, shumë studiues të huaj dhe shqiptar kanë nxjerrë përfundimit se gjithsesi, ka pasur edhe ka ende shkrime të pazbuluara në gjuhën shqipe të shkruara me shkronja latine por edhe me shkronja greke.

Arben Lalla:Mirëpo mundësitë për gjetjen e dëshmive për ta vërtetuar këtë teori janë jashtëzakonisht të pakta sepse fqinjët tanë të afërt dhe të largët janë “kujdesur” që këto dëshmi të konservohen për të mos dalë kurrë në dritë. Një dëshmi për ekzistencën e librave të shkruara në gjuhën shqipe para vitit 1555 na sjell Peshkop Gulielm i Barit, i cili në librin e tij “Përshkrime Udhëtimesh ”(Directorium ad passagium faciendum) më 1332 shkruan: “Ndonëse shqiptarët kanë një gjuhë tërësisht të ndryshme nga latinishtja, në librat e tyre përdorin, veç të tjerash, shkronjat latine”.
Por ku shkuan këto libra, këto dëshmi?!

Arben Lalla: Shumë studiues të huaj por edhe shqiptar tekstet e gjetura deri më sot të shkruar nga arvanitasit i quajnë të rralla dhe të çmuara sepse shumë pak kanë dalë në dritë dokumente që tregojnë se edhe arvanitasit në Greqi kanë pasur letërsi në gjuhën e tyre amtare shqipe. Por ne nuk jemi të këtij mendimi se arvanitasit nuk kanë pasur letërsi të gjerë ashtu si arbëreshët e Italisë. Sepse gjatë kërkimeve tona disa vjeçare kemi gjetur shumë shkrime të panjohura deri më sot nga lexuesi shqiptar ku tregohet se edhe arvanitasit që në vitet 1860 e në vazhdim kanë botuar nëpër revistat dhe gazetat në Greqi shkrime në gjuhën shqipe me shkronja greke. Pra historia për letërsinë e arvanitasve të Greqisë nuk njeh vetëm përpjekjet e Panajot Kupitorit dhe Anastas Kulluriotit, por edhe të shumë arvanitasve të tjerë që në shumicën e rasteve kanë shkruar me pseudonime dhe jo me emrat e tyre të vërtetë.

Arben Lalla:Para pak kohësh studiuesi grek me origjinë shqiptare Niko Stylos nga Preveza e Çamërisë rizbuloi fjalorin greqisht-shqip të arvanitasit Panajot Kupitorit të cilin në vitin 1882 e bleu konsulli francez në Janinë Augusto Dozan. Në vitin 1926 këtë fjalor e ribleu Ndërmarrja Historike dhe Etnologjike të Greqisë. Më tej fati i fjalorit të Panajot Kupitorit nuk dihej, mbeti i konservuar në “harresë”, për të dalë në dritë vetëm pas rreth 80 vite nga Niko Stylos.
Duke pasur parasysh këto fakte, filluam të kërkonim nëpër arkiva të ndryshme gjatë kohës kur jetonim në Greqi. Nëpër institucionet greke vështirësitë ishin të mëdha, kur bëhej fjalë për dokumente historike që i përkisnin të kaluarës dhe lashtësisë së popullit shqiptar. Vetëm në disa biblioteka private te miqtë tanë arvanitas dhe në arshivën e Lidhjes së Arvanitasve të Greqisë gjetëm disa dëshmi që deri para disa kohësh nuk ishin të njohura dhe të botuara në gjuhën shqipe për studiuesit dhe lexuesit shqiptar. Njëra nga këto dëshmi është gazeta greke, ”TO MEËËÏÍ ÔÇÓ ÐÁÔÑÉÄÏÓ“ (E ARDHMJA E ATDHEUT) e 29 dhjetorit të vitit 1860 ku në faqen e parë të kësaj gazete është botuar një fjalim parazgjedhor i atij viti në gjuhën shqipe me shkronja greke.

Arben Lalla:Zbulimi i këtij dokumenti historik, ka një rëndësi të madhe meqenëse është një nga dëshmitë e pakta të shkrimeve në gjuhën shqipe me shkronja greke në shekullin e XIX që kanë shpëtuar deri më sot, pasi kërkuesit e shkrimit të gjuhës shqipe, siç e kemi thënë në përgjithësi, janë marrë kryesisht me mbledhjen e këngëve dhe të përrallave gojore të folklorit arvanitas. Po ashtu gjetëm edhe një poemë me 430 rreshta në gjuhën shqipe. Ky krijim i madh vjershëtor, ishte botuar në maj të vitit 1889 në revistën “ÁÐÏËËÙÍ”(APOLLON), në Pire të Athinës.
Gjatë leximit të librit “Shqiptarët dhe e ardhmja e tyre në greqizëm, me shtesë mbi grekovllehët dhe bullgarët”, të autorit grek Thomas A. Paskidhis botuar në vitit 1879 në Athinë, gjetëm dhjetë faqe të shkruara në gjuhën shqipe me shkronja greke. Interesant është fakti se autori pasi shkruan për shqiptarët, grekovllehët dhe bullgarët në gjuhën greke, mendimet që thotë për shqiptarë i boton edhe në gjuhën shqipe me alfabetin grek në libër. Libri që deri tani nuk është i njohur që përmban dhjetë faqe në gjuhën shqipe përbëhet prej 50 faqesh dhe i kushtohet Shën Kozmait, babait të përhapjes së greqizimit në Ballkan dhe në veçanti në Shqipëri.
Sot ne nuk e dimë se çfarë e kanë shtyrë autorin e librit Thomas A. Paskidhis të botojë në gjuhën shqipe mendimet për shqiptarët edhe pse nuk i ka botuar mendimet për grekovllehët dhe bullgarët në gjuhët e tyre amtare!
Arben Lalla:Por besoj me rëndësi është se kemi të bëjmë me fakte të pamohueshme se gjuha shqipe në Greqi ka pasur një përdorim të gjerë nga popullata dhe këtë e tregojnë dokumentat e gjetura të cilat pasurojnë atë boshllëk të madh që ka ekzistuar më parë për letërsinë e shek.XIX të arvanitasve(shqiptarëve) të Greqisë. Mendoj që mbi pasionin të dalë vlerësimi objektiv i këtyre fakteve po sjellë për lexuesit parathënien e shkruar në gjuhën shqipe të cilën jemi munduar ta përshtatim sa më mirë transkriptimin nga shkronjat greke në shkronjat latine që shkruhet sot zyrtarisht gjuha shqipe. Por përsëri jemi të mendimit që tek-tuk ka ndonjë pjezës apo fjalë të pa transkriptuar mirë duke pasur parasysh që çdo arvanitas apo shqiptar kur shkruanin deri para Kongresit të Manastirit në nëntor 1908, përdornin alfabete të ndryshëm dhe shpeshherë shpiknin shkronja të veçanta gjë që sot na e bënë të vështirë zbërthimin e një fjale me këto shkronja të shpikura.
Çfarë përmban teksti prej dhjetë faqesh

Libri “Shqiptarët dhe e ardhmja e tyre në greqizëm, me shtesë mbi grekovllehët dhe bullgarët”, i autorit grek Thomas A. Paskidhis botuar në vitit 1879 në Athinë përmban mendime të të huajve për shqiptarët si dhe mendimet e vetë autorit.

Shqiptaret autoktone ?

"Nga leximi i librit dalin qartë mendimet e shumë studiuesve të huaj dhe të Paskidhit se shqiptarët janë pellazgë dhe grekët e lashtë janë ardhës pas shqiptarëve në Ballkan"?!= gënjeshtra, mashtrime zoti Arben Lalla, pse ?

Shqiptaret autoktone ?

Në libër autori u bënë thirrje shqiptarëve ortodoks dhe mysliman që të bashkohen me grekët për luftuar pushtuesit turk ?

Shqiptaret autoktone ?

   "Interesante është fakti se Thomai A. PASKIDHIS shkruan se shqiptarët janë autokton në Ballkan dhe tokat e tyre shtrihen deri në Bosnjë ?=Pse gënjeni zoti Llalla ?

Qe këtu se ç'ka thotë Thomai A. PASKIDHIS, shkrimin që ju e keni fshehur dhe duhet shtrojmi pyetjen për ç'farë arsyeje e bëni këtë, kur ju ia fshëhni te verteten lexuesit shqiptar ? 

Letra   apo Memorandumi i Paskadhis, nuk ka kurrefarë dallimi nga ai i Qubrilloviçit: “Kurë Shqipëtaët te mo leftojnë përmi Elladhën ne do Sulltani, letë leftonjë ne ertht ashke i Ellinevet ne visët tanë jivë ta falnë edhe te qendroni me Ellinete. Ne judhëntë Sulltani (Padisahu) armë edhe plaçkat e luftës qe te lëftoni përmi Ellinete, te mos imirni, se ot pësoni ato qe pësuan Boshnjakët me Austrinë. Dotë vriti, dotë skllavosën fëmija tuaj, edhe dot ndaet ne njerëzinë gjeja tuaj. Ellinete kani Nome te mirë edhe të mbeti me hata. Kam amandi qe to rroni.=(deshiroj te jetoni por...nd.kreksi)
"Po ne doni qe te idhi te ngrit eti vini në Imbrëtëri te Turqisë shisni terë gjenë tuaj, edhe shkoni ne Stamboll !
Kashtu te kini uratën timë te terë qe te mos leftoni me Ellinete”.

 "O Shqiptarai Pëllazgoj "!
"Ata të parit qe erdhë katu janë ata të vendit se Jafëthit i a Japetit, ata qe quhen ndryshe Pellazgoni, ia fara e Japëtonit, pas Pendarit edhe Psodhon edhe ate te pa vdekurit Omiroit.
"Kata zbritën si edhe nga e të tjerë vise ta Anadholit, po mëtepr nga i Kaukaz, ku "eshtë nji hora emadhe", qe quet edhe tani Allvania Pari, edhe nji udhë Portat e Allvanisë, nga Alvet ia Alpet, Malëtë Vardha, qe sandemi pastai edhe emri i miletit Allvanoi". _v=duhet lexohet B, (nga kreksi)

"Alv edhe Alp, si pas gjuhis Gotthisë, Këltisë edhe Dakisë, podhë si pas Ellinisë, Mali Vardha".
Pëllazgoni ia Plleqi qindruanë Thrasë ëdhe Maqedonën, po si ëdhe të siprëmën ëdhe të poshmën Moisinën, edhe terë Shqipërinë edhe, Ipiro-Thessalinë si ëdhe pastaj Attikinë, edhe Viotinë ëdhe metë shumat Nisi t’ Adhrisë, te Jonisë edhe Ajgesë".

...Shqiptaret autoktone ? ... ku e lexuat këtë ?  ai thote erdhen nag Albania e Kaukazit, qellimishte..e  Llalal  e thote krejte ndryshe  ketu ne shenimin e tij, ia mbulon te zezat ketij vellaut  et Qubrilloviçit...

I shihni mashtrimet ? 

Thomai A. PASKIDHIS   edhe tregon se, shqiptaret barabart me prejardhje Pellazge, njashtu si edhe helenet, erdhen nga Albania e Kaukazit(njashtu si thotê edhe teza  serbe) kurse  Arben Llalla ketu e shtrembron, duke thene se  gjoja Thomai A. PASKIDHIS  ka thëne se, "shqiptaret jane Autoktonë !
Kjo nuk ështe normale, ose mundohet te na mashtroje neve, ose e  bene nga injoranca e  tij  këtë, ketu eshte nje kurth greke me kete teorine pellazge, qe  do ia shohim sherrrin, mire  eka thene Akademia jone, kur se  degjon nenen e  degjon njerken, kjo eshte thike pas shpines !=Kreksi; kjo eshte e tmerrshme..

Arben Lalla::Edhe pse deri më sot libri më i vjetër që është shkruar në gjuhën shqipe mbetet vepra e Gjon Buzukut “MESHARI”, shumë studiues të huaj dhe shqiptar kanë nxjerrë përfundimit se gjithsesi, ka pasur edhe ka ende shkrime të pazbuluara në gjuhën shqipe të shkruara me shkronja latime por edhe me shkronja greke. Mirëpo mundësitë për gjetjen e dëshmive për ta vërtetuar këtë teori janë jashtëzakonisht të pakta sepse fqinjët tanë të afërt dhe të largët janë “kujdesur” që këto dëshmi të konservohen për të mos dalë kurrë në dritë. Një dëshmi për ekzistencën e librave të shkruara në gjuhën shqipe para vitit 1555 na sjell Peshkop Gulielm i Barit, i cili në librin e tij “Përshkrime Udhëtimesh ”(Directorium ad passagium faciendum) më 1332 shkruan: “Ndonëse shqiptarët kanë një gjuhë tërësisht të ndryshme nga latinishtja, në librat e tyre përdorin, veç të tjerash, shkronjat latine”.



Por ku shkuan këto libra, këto dëshmi?!

Arben Lalla:Shumë studiues të huaj por edhe shqiptar tekstet e gjetura deri më sot të shkruar nga arvanitasit i quajnë të rralla dhe të çmuara sepse shumë pak kanë dalë në dritë dokumente që tregojnë se edhe arvanitasit në Greqi kanë pasur letërsi në gjuhën e tyre amtare shqipe. Por ne nuk jemi të këtij mendimi se arvanitasit nuk kanë pasur letërsi të gjerë ashtu si arbëreshët e Italisë. Sepse gjatë kërkimeve tona disa vjeçare kemi gjetur shumë shkrime të panjohura deri më sot nga lexuesi shqiptar ku tregohet se edhe arvanitasit që në vitet 1860 e në vazhdim kanë botuar nëpër revistat dhe gazetat në Greqi shkrime në gjuhën shqipe me shkronja greke. Pra historia për letërsinë e arvanitasve të Greqisë nuk njeh vetëm përpjekjet e Panajot Kupitorit dhe Anastas Kulluriotit, por edhe të shumë arvanitasve të tjerë që në shumicën e rasteve kanë shkruar me pseudonime dhe jo me emrat e tyre të vërtetë.
Arben Lalla:Para pak kohësh studiuesi grek me origjinë shqiptare Niko Stylos nga Preveza e Çamërisë rizbuloi fjalorin greqisht-shqip të arvanitasit Panajot Kupitorit të cilin në vitin 1882 e bleu konsulli francez në Janinë Augusto Dozan. Në vitin 1926 këtë fjalor e ribleu Ndërmarrja Historike dhe Etnologjike të Greqisë. Më tej fati i fjalorit të Panajot Kupitorit nuk dihej, mbeti i konservuar në “harresë”, për të dalë në dritë vetëm pas rreth 80 vite nga Niko Stylos.
Duke pasur parasysh këto fakte, filluam të kërkonim nëpër arkiva të ndryshme gjatë kohës kur jetonim në Greqi. Nëpër institucionet greke vështirësitë ishin të mëdha, kur bëhej fjalë për dokumente historike që i përkisnin të kaluarës dhe lashtësisë së popullit shqiptar. Vetëm në disa biblioteka private te miqtë tanë arvanitas dhe në arshivën e Lidhjes së Arvanitasve të Greqisë gjetëm disa dëshmi që deri para disa kohësh nuk ishin të njohura dhe të botuara në gjuhën shqipe për studiuesit dhe lexuesit shqiptar. Njëra nga këto dëshmi është gazeta greke, ”TO MEËËÏÍ ÔÇÓ ÐÁÔÑÉÄÏÓ“ (E ARDHMJA E ATDHEUT) e 29 dhjetorit të vitit 1860 ku në faqen e parë të kësaj gazete është botuar një fjalim parazgjedhor i atij viti në gjuhën shqipe me shkronja greke. 
Arben Lalla: Zbulimi i këtij dokumenti historik, ka një rëndësi të madhe meqenëse është një nga dëshmitë e pakta të shkrimeve në gjuhën shqipe me shkronja greke në shekullin e XIX që kanë shpëtuar deri më sot, pasi kërkuesit e shkrimit të gjuhës shqipe, siç e kemi thënë në përgjithësi, janë marrë kryesisht me mbledhjen e këngëve dhe të përrallave gojore të folklorit arvanitas. Po ashtu gjetëm edhe një poemë me 430 rreshta në gjuhën shqipe. Ky krijim i madh vjershëtor, ishte botuar në maj të vitit 1889 në revistën “ÁÐÏËËÙÍ”(APOLLON), në Pire të Athinës.
Gjatë leximit të librit “Shqiptarët dhe e ardhmja e tyre në greqizëm, me shtesë mbi grekovllehët dhe bullgarët”, të autorit grek Thomas A. Paskidhis botuar në vitit 1879 në Athinë, gjetëm dhjetë faqe të shkruara në gjuhën shqipe me shkronja greke. Interesant është fakti se autori pasi shkruan për shqiptarët, grekovllehët dhe bullgarët në gjuhën greke, mendimet që thotë për shqiptarë i boton edhe në gjuhën shqipe me alfabetin grek në libër. Libri që deri tani nuk është i njohur që përmban dhjetë faqe në gjuhën shqipe përbëhet prej 50 faqesh dhe i kushtohet Shën Kozmait, babait të përhapjes së greqizimit në Ballkan dhe në veçanti në Shqipëri.
Sot ne nuk e dimë se çfarë e kanë shtyrë autorin e librit Thomas A. Paskidhis të botojë në gjuhën shqipe mendimet për shqiptarët edhe pse nuk i ka botuar mendimet për grekovllehët dhe bullgarët në gjuhët e tyre amtare!
Arben Lalla: Por besoj me rëndësi është se kemi të bëjmë me fakte të pamohueshme se gjuha shqipe në Greqi ka pasur një përdorim të gjerë nga popullata dhe këtë e tregojnë dokumentat e gjetura të cilat pasurojnë atë boshllëk të madh që ka ekzistuar më parë për letërsinë e shek.XIX të arvanitasve(shqiptarëve) të Greqisë. Mendoj që mbi pasionin të dalë vlerësimi objektiv i këtyre fakteve po sjellë për lexuesit parathënien e shkruar në gjuhën shqipe të cilën jemi munduar ta përshtatim sa më mirë transkriptimin nga shkronjat greke në shkronjat latine që shkruhet sot zyrtarisht gjuha shqipe. Por përsëri jemi të mendimit që tek-tuk ka ndonjë pjezës apo fjalë të pa transkriptuar mirë duke pasur parasysh që çdo arvanitas apo shqiptar kur shkruanin deri para Kongresit të Manastirit në nëntor 1908, përdornin alfabete të ndryshëm dhe shpeshherë shpiknin shkronja të veçanta gjë që sot na e bënë të vështirë zbërthimin e një fjale me këto shkronja të shpikura.
Çfarë përmban teksti prej dhjetë faqesh
Arben Lalla:Libri “Shqiptarët dhe e ardhmja e tyre në greqizëm, me shtesë mbi grekovllehët dhe bullgarët”, i autorit grek Thomas A. Paskidhis botuar në vitit 1879 në Athinë përmban mendime të të huajve për shqiptarët si dhe mendimet e vetë autorit. Nga leximi i librit dalin qartë mendimet e shumë studiuesve të huaj dhe të Paskidhit se shqiptarët janë pellazgë dhe grekët e lashtë janë ardhës pas shqiptarëve në Ballkan. Në libër autori u bënë thirrje shqiptarëve ortodoks dhe mysliman që të bashkohen me grekët për luftuar pushtuesit turq. Interesante është fakti se Thomai A. PASKIDHIS shkruan se shqiptarët janë autokton në Ballkani dhe tokat e tyre shtrihen deri në Bosnjë. Përmend se shqiptarët banojnë në Mal të Zi, Mitrovicë, Novi Pazar, Prizren, Klement, Mirditë, Dibër etj. Po ashtu shkruan se shqiptarët janë fqinjë edhe me bullgarët. Ai shkruan edhe për marrëdhëniet e keqësuara midis shqiptarëve dhe serbëve.
Arben Lalla:Libri është i ndarë në “Kuvendi i parë i thirrjes”, për të vazhduar në “Kryen e Parë”, e deri në “Kryen e Pestë”. Në të shkruhet për vëllezërit Vangjel, Kostandin Zhapa dhe Kristaq Zografi të cilët ishin shqiptar dhe kishin ndihmuar shumë Greqinë. Kostandin Zhapa dhe Kristaq Zografi ishin financuesit e lëvizjes Kombëtare të 1871 për hapjen e shkollave shqipe, por që kjo lëvizje dështoi nga forca që ushtroi Sulltani dhe Patriakana greke e Stambollit. (Më 1871 shumë intelektualë shqiptar ortodoks dhe mysliman u mblodhën në Stamboll për hapjen e shkollave shqipe, ata ishin K.Kristoforidhi, Pasho Vasa, Hasan Tahsini, Jani Vtreto, Ismail Qemali, Sani Frashëri, Sulejman Pash Toptani, Rustem Pash Leskovicioti, Mustafa Pash Giritliu). Por ironia me këta dy shqiptarë është se pas dështimit të lëvizjes Kombëtare shqiptare Vangjel Zhapa financoi lojërat e para Olimbike greke që u zhvilluan pas qindra viteve harrese. Ndërsa Kristaq Zografos ju bashkua shoqatave greke dhe në fillimet e viteve 1900 hapi shkolla greke në Stamboll.
Po ashtu autori shkruan për trimëritë e Pirros që mbërriti deri në Romë. Shkruan për Filipin, trimëritë e Skënderbeut që mundi dy Sulltan. Për përdhosjen e varrit të Skënderbeut nga turqit. Ndër të tjera tregon edhe për Dora D’Istria.
Arben Lalla:Qëllimi i autorit ka qenë që shqiptarët dhe grekët ti bashkojë në një ushtri për të luftuar turqit dhe për të formuar një mbretëri të përbashkët. Vetë autori nuk e njeh gjuhën shqipe, por përkthimin nga gjuha greke në gjuhën shqipe e kanë bërë Joan. A. DARDHA dhe Ilias ORODHOGAS të cilët duhen të jenë shqiptarë të Greqisë ose siç njihen me emrin Arvanitas. Të dy përkthyesit nga ana gjuhësore kanë shumë boshllëqe në njohuri për gjuhën dhe drejtshkrimin e gjuhës shqipe.

Parathënia e librit

KUVUND I PARA ISETETHIRURIT


Thomai A. PASKIDHIS: O Shqiptarai Pëllazgoj!
Ata të parit qe erdhë katu janë ata të vendit se Jafëthit i a Japetit, ata qe quhen ndryshe Pellazgoni, ia fara e Japëtonit, pas Pendarit edhe Psodhon edhe ate te pa vdekurit Omiroit.
Thomai A. PASKIDHIS: Kata zbritën si edhe nga e të tjerë vise ta Anadholit, po mëtepr nga i Kaukaz, ku eshtë nji hora emadhe, qe quet edhe tani Allvania Pari, edhe nji udhë Portat e Allvanisë, nga Alvet ia Alpet, Malëtë Vardha, qe sandemi pastai edhe emri i miletit Allvanoi. Alv edhe Alp, si pas gjuhis Gotthisë, Këltisë edhe Dakisë, podhë si pas Ellinisë, Mali Vardha.
Thomai A. PASKIDHIS:Pëllazgoni ia Plleqi qindruanë Thrasë ëdhe Maqedonën, po si ëdhe të siprëmën ëdhe të poshmën Moisinën, edhe terë Shqipërinë edhe, Ipiro-Thessalinë si ëdhe pastaj Attikinë, edhe Viotinë ëdhe metë shumat Nisi t’ Adhrisë, te Jonisë edhe Ajgesë.
Enasmja Orakoll e Dhodhonit ishtë ndërtim Pëllasgonivë. Edhe anësë Dhodhonisë edhe anësë fthian filaj të Pëllazgonjë e qindruanë, Sellidë edhe Ellin të, qi nga ata janë Thessallin të edhe Ellinosët, ku edhe Ella edhe Elladha, se dhe Ellinoi edhe Dhori si edhe aji Graku, qi nga aji edhe Graqia e madhe, sanqë Italia, po edhe Shqipëria edhe Tirrinia (nga Tirrana) qi nga ato embratë para nde gluhët Shqipërisë, do me then Loliqisë ne Shqipëtarët apandisim.
Thomai A. PASKIDHIS: “Nga shum koh gjer tani fara Pellazgonivë, që erth tjatrë erë qindroi edhe politepsi Anadholinë, ndaet tani, edhe çdo visi saj gzonët prë vëça, që ajo endara rëfen niprisë edhe Shqipëtarët edhe Grekut. Tjatrë erë organi ihatjurë sidaravë ishtë besa;
Mirditët trimatë luftës edhe te pa tromaksur Toskë aruanë, se janë evlatrë qëje edhe të kasaj nenë me tëtjerët Pëllasgoni, posë endruanë besën. Vrionnait aruan se renja ë riza se tyre ishtë nji vatër Imbrëtërisë, si edhe Belerët e Tirranas, qe rjeth ne damarat e tyrë gjak i Kastriotit. Te ndarit tanë (Shqipëtarëvë edhe Ellinëvë) kolaiçëps Kralët ete tjerëvët, edhe nji ditë qe te shkonëmi do të shoemi ndë ças që humbmë.”...
(Neologos nr. 617. 1870)
Thomai A. PASKIDHIS: Dita e mbas shkuarit po ndrit. Te ndju Epitropidë te komshivë Kralëvët mblidhën Ellinë edhe Shqipëtarë letë jindishmë, lenë duam njerë tjatrin. Dhiata e Verolinit bashkoi tani një copë të miletit tonë Pellasgjisë me te tre mëdhjetë (13) Protokollon edhe nji zet-ekatrin (24). Nisan Imiri! Specat e Pellazgonvë, Shqipetarai edhe Ellini te fund te mirë per pak stai. Pa le te vemë, pa luarë me drejtën me Eleftherine edhe Vëllazërinë te bashkuarin te besës baballarëvët tanë, te qenën te miletit tanë edhe mallurinë e vilaetit.
Thomai A. PASKIDHIS:Kam shpresë te drejt që Imbrëtri e Mores, Ellinet te terë, duaj me gjithë zembrë bahtlinë e ati revët nje rinë nde Dhe të Pirros, te Skenderbëi edhe te të madhit Aleksandroit. Imbreti Georgji ne dot jetë si Viktor Emmanuili, ne do qe te quët dhreh Imbret i të gjithë Pellazgonivët.
Thomai A. PASKIDHIS: “Kurë Shqipëtaët te mo leftojnë përmi Elladhën ne do Sulltani, letë leftonjë ne ertht ashke i Ellinevet ne visët tanë jivë ta falnë edhe te qendroni me Ellinete. Ne judhëntë Sulltani (Padisahu) armë edhe plaçkat e luftës qe te lëftoni përmi Ellinete, te mos imirni, se ot pësoni ato qe pësuan Boshnjakët me Austrinë. Dotë vriti, dotë skllavosën fëmija tuaj, edhe dot ndaet ne njerëzinë gjeja tuaj. Ellinete kani Nome te mirë edhe të mbeti me hata. Kam amandi qe ot roni.
Thomai A. PASKIDHIS: Po ne doni qe te idhi te ngrit eti vini në Imbrëtëri te Turqisë shisni terë gjenë tuaj, edhe shkoni ne Stamboll.
Thomai A. PASKIDHIS:Kashtu te kini uratën timë te terë qe te mos leftoni me Ellinete”.
( E Dhiatese (KËSHILLA, shën. A.Llalla) e Avdul-beut Selimit ngaj Delvina.)Shqipetarai! Mi me shumë bësë-lih dotë gjeni në Ellinëtë, se ne te tjerë miletër.
Thomai A. PASKIDHIS: Ne doni, dëgjoni hate qe ju thotë e ju thëret Vilaetliu, aji qe gjithë nji me shumë gjëra per miletnë tuaj edhe tanë ne Bukuresi, ne Stamboll, edhe ne Athinë edhe ne Jannina shkrojtë, pa ndo nji fajde të ti, edhe do nji te kthjyër te mendjesë ta Ndrijsë, kliçi ndot tani hate te çuditmën edhe që ep gjithë te Kërkuar te Ellinëvët edhe te Turkëvët.
Me kohë tuaj letë gjetë çdo fjalë edhe krima. 

Kini shëndet!
Thomai A. PASKIDHIS.

============================================================

Një pjesë nga
kapitulli për shqiptarët


SHQIPËTARAIT EDHE EPASTAJMJA E TYRE NË
ELLINISMO


Thomai A. PASKIDHIS: Nde te sipërmën edhe nde te mesmë Ipiro, pastaj nde malët te Gramozit edhe ne Akrokëranët gjer me mbre të Pindos edhe me te gjatë te Drinos, qe ngaj Adriatikia edhe ngaj Jonioj gjer nde det te Aigajës, po dhe ne ca Nisi edhe rotull Attikisë, bashkë edhe te përndhatë rinë Shqipetae, qëjo evjetëra e Pellasgisë edhe trima milet, kta bura edhe trimat që lëftuan per besën, edhe embajtënë e irojtënë ndjek tërtipët e tëmbjetët etyre. Shqiptarait quen asëll baballarët e miletit Ellinëvët.
Shqiptarait janë t’ anakatosur me Serbrit nëmes të përronivët Prizndhrenit edhe Ipqës(Peja), Vranjs edhe Mitrovicës, komshi të Voshnjakevët nëmes te Kolasinit, Ivanit edhe Novi Pazarit, pranë Kara danglinvët ne te ndarë Zetës edhe me te gjatë te Moraskës, Klëmendës edhe Zemos, afër Vullgarëvët me te dalë dielli, Dibranëvët edhe vllehëtgrek me Ohrinë, Moskopolën, Vithkuqinë edhe Beratënë...
Bashkë me Shqiptarët Ellinët, baëshin ia me Imbretërë, ia me forcatorë, edhe kurë nuku erdhë Zët (kundërshtarë) as qe ne krye as ne te mesmën jetë, edhe kjo njët e ka nishan te pa gënjyërë ngai soj ibaballarëvët tanë me ata, edhe ngai epa çara miqsi e Shqiptarëvët e Ellinëvët, qe te ndju palët janë Pëllazgoni. Skëndërbeu me Shqiptarët qëndroj përmi ndy Sulltanë edh mposhti. Pastaj shkoj me asqer per te ndirë ne Itali, si ipari iti elindiri Pirua, edhe gjenë ingthyë qe te vdesë me nam edhe pa vari ikti gjendet ne Akrolisho afr Kruas, qe Turqit e apnë qe te ndajnë Koskat etia, si te mbetura te trimërisë me nishan. Edhe me shurë eti fërkojnë em prejnë klecëtë etyre qe te apën ndomëthenë tëmirënë trimërisë. Po shumë Bejlerë, si ca Prengo, qe në edhe tani akoma, qe shkojnë jetë trimërië po edhe kapetanleku, se ne vatht te Omirit. Po me ne fund lanë besënë edhe te lidhurim me dituri te KRISTIT te Shqiptarit te dy jasë edhe zgjothnë te vdekurën besë me kliç te Moametit, qe te mos humbasin gjoja Spajlikët ia Imblakllekët etyre te isës, igjysmuan ngai te zotrit etyre Turkomannë. Këjo ndenjura ebukur edhe plot njerëz i gjijavë edhe Titanëvë, Mirditaivët e Divranaivët, Patridha, domethënë, e Gegëvëtë Toskëvët, ubë vend ite qarës e te sosurit njërëzivë.

Shkruesi
Thomai A. PASKIDHIS.

Përkthyesit
Joan. A. DARDHA
dhe Ilias ORODHOGAS

Arben Lalla: Përmend se shqiptarët banojnë në Mal të Zi, Mitrovicë, Novi Pazar, Prizren, Klement, Mirditë, Dibër etj. Po ashtu shkruan se shqiptarët janë fqinjë edhe me bullgarët. Ai shkruan edhe për marrëdhëniet e keqësuara midis shqiptarëve dhe serbëve.

Arben Lalla:Libri është i ndarë në “Kuvendi i parë i thirrjes”, për të vazhduar në “Kryen e Parë”, e deri në “Kryen e Pestë”. Në të shkruhet për vëllezërit Vangjel, Kostandin Zhapa dhe Kristaq Zografi të cilët ishin shqiptar dhe kishin ndihmuar shumë Greqinë. Kostandin Zhapa dhe Kristaq Zografi ishin financuesit e lëvizjes Kombëtare të 1871 për hapjen e shkollave shqipe, por që kjo lëvizje dështoi nga forca që ushtroi Sulltani dhe Patriakana greke e Stambollit.
(Më 1871 shumë intelektualë shqiptar ortodoks dhe mysliman u mblodhën në Stamboll për hapjen e shkollave shqipe, ata ishin K.Kristoforidhi, Pasho Vasa, Hasan Tahsini, Jani Vtreto, Ismail Qemali, Sani Frashëri, Sulejman Pash Toptani, Rustem Pash Leskovicioti, Mustafa Pash Giritliu). Por ironia me këta dy shqiptarë është se pas dështimit të lëvizjes Kombëtare shqiptare Vangjel Zhapa financoi lojërat e para Olimbike greke që u zhvilluan pas qindra viteve harrese. Ndërsa Kristaq Zografos ju bashkua shoqatave greke dhe në fillimet e viteve 1900 hapi shkolla greke në Stamboll.
 
Arben Lalla:Po ashtu autori shkruan për trimëritë e Pirros që mbërriti deri në Romë. Shkruan për Filipin, trimëritë e Skënderbeut që mundi dy Sulltan. Për përdhosjen e varrit të Skënderbeut nga turqit. Ndër të tjera tregon edhe për Dora D’Istria.

Arben Lalla:"Qëllimi i autorit te këtij memorandumi ka qenë që,  shqiptarët dhe grekët ti bashkojë në një ushtri për të luftuar turqit dhe për të formuar një mbretëri të përbashkët. Vetë autori nuk e njeh gjuhën shqipe, por përkthimin nga gjuha greke në gjuhën shqipe e kanë bërë Joan. A. DARDHA dhe Ilias ORODHOGAS të cilët duhen të jenë shqiptarë të Greqisë ose siç njihen me emrin Arvanitas. Të dy përkthyesit nga ana gjuhësore kanë shumë boshllëqe në njohuri për gjuhën dhe drejtshkrimin e gjuhës shqipe"
============================
Kreksi: Poashtu edhe Autorja e njohur frenge Nathalie Clayer botoi në vitin 2007 këtë libër, që flet për broshuren e Paskidhis, nê librin "Aux origines du nationalisme albanais": La naissance d'une nation, Nathalie Clayer
...kjo tallet perqesh dhe nenqçmon popullin shqiptar nga fillimi e mbarimi i ketij libri..dhe na quan "nacionalist gjoja kurse ajo vetë me këtë libër tregon urrejtjen e madhe qe ka mbrenda shpirtit te saj ndaj popullit shqipttar..
Me një fjalë, libri i saj nuk mund te lexohet më teper se dy faqe...e kam provua para ca vitesh por nuk lexohet, por, ka permbledhur referanca te rralla, si kjo per broshuren e Thmai Paskadhis por ajo flet edhe për Jani Vreton Abdyl Frashërin etj..
 
Kreksi:"Me një satir  gati sikjo e Arben Llalles edhe autorja Natali Klajer vijon te spjegoje se si shqiptarët gjoja kishin dikur shkrime por i shkruanin në fleta lakre dhe per fat te keq lopa i kishte henger lakrat kështuqë shqiptaret mbesin pa shkrime ne gjuhen e tyre...anekdot kjo e idhét, nuk e kuptoj se si ka mundësi që kjo neve na quan "nacionaliste" kurse vete kjo tallet me te kaluaren tonë ?
Kreksi:Më tutje Klajer vijon, duke u mbeshtetur tek shenimet e Dimitris Hasiotis, se gjoja "shqiptarët musliman sunit, janë me prejardhje nga Kaukazi te cilët u islamizuan" kurse këtë broshuren  e Tomai Paskidhis që Arben Llalla e quangjeniale, (se gjoja shqiptaret  dininteshkruanin  shqip) Klajer e interpreton si një ideologji më ndryshe nga të tjerët, ngase ky Tomai Paskidhis jetonte në Rumani, kurrësesi, thoshtë ai, "nuk duhet ndarë Grekët prej Shqiptarve" me moton "se do t'ishte, te ndajsh babain nga djali" ?! ...
Kreksi:Autorja Natali Klajer nxjerrë 1001 referanca edhe më te pabesueshmet, kjo ndoshta e drejta e saj si hulumtuese në këtë lami por, pa e fshehur antishqiptarizmin e saj si autore, shkreton meurrejtje temadhe mbi kurrizin e popullit shqiptar, duke ia hedhur në fillim fajet Enverizmit mirepo harron, ajo shkon edhe me largê prek tek periudha e rilindjes ku atehere as qe kishte lindur Enveri dhe këtu bie maska e saj sepse qellimi i këtij botimi shihet kjartë, njollosja e gjithë historisë shiptare pa dallim regjimi apo periudhe, përMisionkryesor,njêsoj  si Paskadhisi  poashtu dhe Klajer  si  dhe më në  fund  mbështetjen e konfirmon edhe Arben Lllala me  këtÊ shkrim, qellimishtë kjo propagand është; se  si te shembet  historia  eargumentuar tashme, se  shqiptaret jane me prejardhje Ilire !
 

Kreksi:Mos te flasim këtu nga tentimet  e Paskadhis  ku me kembngulje mundohet te na bindi se  ne shqiptaret  e helenet, qe  te dy  Pellazgë,  paskemi prejardhjen e perbashkët shqiptare-helene nga pellazget te cilet zbriten në Ballkan  nga Kaukazi, ku na mbeti atehere Autoktonia shqiptare qê mundohet  shkruesi i ketij shkrimi  nê gazeten Lajmi shqip,  Arben Llalla ?
Kujt mundohet t'ia hedhi  krypen  në sy, neve ? 
Apo kujton ai se  ne jemi analfabeta dhe nuk dijmi shkrim e lexim sot ?

Kreksi:Këtë propaganden pellazge e dija fortë mirë se diku është problemi, gjithë kjo polemik rreth pellazgeve këto 20 vitet e fundit,  për qellim paska  patur  shëmbjen  e tezës ilire e pastaj helenet  te na dergojne atje në kaukaz  tek pellazget tjerë, se  njashtu thotë si  me kuja Paskadhis;"qe quet edhe tani Allvania Pari, edhe nji udhë Portat e Allvanisë, nga Alvet ia Alpet, Malëtë Vardha, qe sandemi pastai edhe emri i miletit Allvanoi"...

 
Thomai A. PASKIDHIS:"O Shqiptarai Pëllazgoj!
"Ata të parit qe erdhë katu janë ata të vendit se Jafëthit i a Japetit, ata qe quhen ndryshe Pellazgoni, ia fara e Japëtonit, pas Pendarit edhe Psodhon edhe ate te pa vdekurit Omiroit.
Kata zbritën si edhe nga e të tjerë vise ta Anadholit, po më tepër nga i Kaukaz
, ku eshtë nji hora emadhe, qe quet edhe tani Allvania Pari,(Albania e parë) edhe nji udhë Portat e Allvanisë, nga Alvet ia Alpet, Malëtë Vardha, qe sandemi pastai edhe emri i miletit Allvanoi. Alv=alb edhe Alp, si pas gjuhis Gotthisë, Këltisë edhe Dakisë, podhë si pas Ellinisë, Mali Vardha".

Kreksi:"Këto te dhëna gjoja aqë te vlefshme që na i nxjerron sot si thesare  e kompani, na dalin thika pas shpine, mirepo per mendimin tim, ne nuk duhet te mbeshtetemi ne keto pamfleta sepse shkenca e ka drejtimin e vetë, mbeshtetet vetem mbi baza e argumente shkencore dhe se, kurrfarë vlere nuk paraqet nje broshur eshkruajtur diku ne Bukuresht e dalur nga mendja e një individi i cili mundohët, pr qellimet qe dihen, te hutoje opininin e atehereshem dhe me e keqja sot dalin ne dritê këto broshura si gjoja zbulime me vlera te medha per historine e gjuhes shqipe te shkruar në alfabete te ndryshme por me permbajtje katastrofike, dhe ne duartrokasim, hurra, paskemi ditur te shkruajmi gjuhën shqipe edhe me alfabetin greqishte, dhe mu aty teorit e këtyre ideologve na shpien origjinen tonë atje ku preferojne këta  grekeët  e  dashtun si edhe akademia serbe drejetë e në Kaukaz !

Kreksi:"Qe pra ku qendron sot inelekti yni, mbi ç"fare bazash ka râ, neser, pritne sa te dali kjo Broshura e Paskidhis edhe ne Yutube vetëm për adhuruesiut e simpatizuesit e pellazgomanjakomanis "
Kësaj i thonë; teori pellazgus-bumerangusus !

Kështu pra, kur nuk e degjonim Akademin tonë, tani e degjojmi njerken ! Bravo Arben  Lalla !
 

Dân-Jônûz e Dân-Tôpûz !

Pershendetje mik I nderuar Askushi,
 

E lexova me vëmendje te madhe këtë gojdhânen tuaj për kalan e Bertit dhe më shtoj kurreshtjen  edhe më tej, sidomos kur lexoja emrin "topuzi" dhe mbeta i habitur sepse, një gojdhân e ngjajshme apo perafersishtë, tregohët edhe tek néve në Kosovë, "ishin dy vëllëzër që vriten në dylutim, njëri quhej Jonuz e tjetri Topuz, që si duket, ka ngjajshmëri por ndoshta edhe i afrohet realitetit, nëse tregohët gjithandej edhe në viset tjera shqiptare, por, duhët te kuptohëmi se, me kalimin e kohës, rrefimet kanë ndryshuar goj pas goje ndër shekuj erdhen deri tek ne por me ndryshime emrash te peronazheve ose edhe interpretime emrash te ndryshëm vëndësh, si në këtê rastin tuaj, kjo gojdhan i gushtohet kalas së Beratit, ndërsa tek në tregohet thjeshtë; "na ishin dy vêllezer, Jonuzi dhe Topuzi, u vrane qe te dy, Jonuzi i ra Topuzit (ndoshta me topuz)

="Dân-
Jônûz ..."= Topuzi e qëllon vëllaun e tij Jonuzin, por edhe ky ia ktheu vëllaut te tij;
="Dân-
Tôpûz..." =
Fjala e vjetër shqipe =dân= do thotë "i râ" i "dhâ" i "m'shoj" e -qelloj..me armë..
Tregohët pra se, qe te dy vdesin në këtë dyluftim !
Këto ndodhi pra kanë ndodhur në epoka te moçme që nuk mbahën mend, sepse në popull nuk kanë mbetur burime që do na tregonin sê paku; para sa vitesh ka ndodhur kjo ngjarje, dhe nga rrefyesit e gojdhanave tona nuk mund te nxjerrim më tepër se, "ka ndodhur dikur môtiiiii...."...pra, historikishtë, nuk do kemi mundësi t'iu japim një kronologji kohore nga mungesa e burimeve.

Mirëpo nga këto te dhânat tjera nga mitologjia e shkruar tek autorët e antikitetit, nxjerrim pak te dhâna që na kujtojnê edhe këto gojdhanat e permendura si kjo për dy vëllezrit e kalas së Beratit si dhe rrëfimi i perafert treguar në Kosovë, gjêjmi disa nderlidhje në burimet e shkruara pra, përmes emrit Jonus, tek autoret latinë, që mund ta krahasonim me personazhin Jonuz=Jonus, qê nga ky personazh i njohur vijnê edhe te paret e latinve në Apenine, poashtu nga ky emer mitologjik numrohet muaji i parê i vitit=Janari, nga Jonusi apo Janusi, që do thotë ndoshta i pari, apo vëllau i madh i Dardanosit ?
 

Sepse, nga mitologjia mësojmi poashtu se, edhe Dardanosi, heroji mitologjik i themelimit të Trojës dhe dinastisë Trojane atje në Frigji, para se te ikte atje, ai kishte vrarë vëllaun e tij Jonusin apo Januzin, por që tek Homeri kemi tê njëjtin emër por te lakuar me emrin Iliusi ku pa dyshim mund te identifikohët me te njejtin emër edhe me Jonus=Januz=Ilius=Iliaz, nga edhe vjenë emri i qytetit Ilion, dhe dihet se ky personazh ishte nipi i Dardanosit.
 

Në mitologji te gjitha këto personazhe shkojnë engatrrohen nga vendi nê vendë, por nderlidhja që e ndjekem deri këtu, na lejon te mendojmi se athua këto personazhe, dyluftimet mes dy vëllëzerve që tregohet tek ne permes gojdhanave, a mund te lidhet edhe me mitologjin tjetër te shkruar nga autorët e vjetër ?
1.Tomori----Shpirragu = dy vllëzerit vriten në dyluftim=Berat
2. Jonuzi----Topuzi = dy vëllëzër vriten në dyluftim=Dardani
3. Janusi-----Dardanosi = dy vllëzërit dalin në dyel, mirpo Dardanosi këtu Dardanusi e vret Janusin, të permendim edhe tragjedin e njohur "Tragjedia e Dardanusit" Operen e kompozuar nga Ramo, tekstin nga La Bryjer shfaqet në vitin 1739. 


jeudi 11 juillet 2013

Shqiptarët dhe Vëllahet


Dans les mœurs une différence dont il ne fait pas la railon ; mais cette contradiftion difparoît quand on fait attention que dans la derniere partie de ce paftage il parle des peuples qu'il appelle Blaques, & forme à leur fujet deux doutes ; le premier, fi des Blaques du Peloponefe, ou de ceux du continent, font defcendus les habitans de l'Epire ; l'autre, comment il fe fait que Les Blaques n'aient pas les mêmes mœurs que les Tribalks  les autres tribus de la même nation. A ces deux doutes il paroît en joindre un troifieme fur la maniere dont les Blaques fe font établis, dans les différens pays qu'ils occupent. Il continue ainfi, i toujours fans répéter le nom des Blaques, comme dans les phrafes précédentes.

« Ils habitent en-deçà  au-delà du » Danube, & leur domination s'étend » dans une vafte région: il ne faut pli » confondre la haute  la bafle Myfie , » comme fi elles étoient toutes deux en- deça du Danube ; il eft plus exaf t de » dire que la haute Myfie eft au - delà » de ce fleuve : la bafle Myfie eft celle » que l'on dit être habitée par les Bulgares ».

Chalcondyle ne parle certainement acide la haute Myfie qu'à l'occafion des îlaques, dont le pays a aufli été defigné fous ce nom par quelques Occidentaux, non fans quelque raifon, puif'que les Blaques les plus voifins du Danube étoient les anciens Myfiens, fuivant Nicetas. 

Reprenons maintenant toutes les Blacqes que nous croyons avoir trouvées dans Chalcocondyle.Les  Blaques du Peloponnèfe doivent être le  même peuple dont Phrantfa fait un portrait peu avantageux tous le nom d'Albanites, lorfqu'il parle des guerres du Peloponefe : "ces perfides changeoient plufieurs fois de maîtres dans une feule femain  ftipuloient toujours qu'on leur laifferoit la garde de leurs bourgs de leurs villes qu'ils appelloient caftras=kastr=, dans leur langue mêlée de barbarie. 
Cette langue, comme l'on voit, devoit être à moitié latine.

Le môme auteur, parlant d'une expédition de Mahomet II. dans l'Etolie, & aux environs de Neupaâe, qu'on ap- pelloit alors Galata.«Mahomet, dit-il, » réduifit en efclavage tous les habitans »de ce pays, non-seulement ceux qui » étoient Vénitiens, mais auffi fes tri- » binaires de la petite Valachie ». Nous voyons par-là à quoi peut fe rapporter le premier doute de Chalcocondyle. L'Epire, pays voifm de l'Etolie, avoit les Blaques pour habhans de cet ne favoit pas d'où ils y étoient venus.
Oa le voit former fur les Albaniens des affertions relatives aux doutes qu'ils avoient iur les Blaques. Il commence par a/Tu- rer qu'ils ne font pas Illyriens, c'eft-à- dire qu'ils ne font pafcîl'origine Efclavonne; mais je fais, ajoute-t-il, pour en avoir des preuves 5c l'aroir entendu dire à des gens inftruits, que les Albaniens étant partis d'Epidamne, s'étendirent dans les parties maritimes de l'Europe qui regardent l'orient, & qu'ayant fubjugué l'Etolie, l'Acarnanie , & une grande partie de la Macédoine, ils s'établirent dans ces contrées, s'étendirent à-peu-près jufqu'au Pont-Euxin Se au Danube, & jufqu'à la Theflalie.

A travers les notions confufes de cet auteur peu inftruit, on voit que les Albaniens étoient les mêmes qu'on appelloit Blaques, entre la Dace & le Pinde; dans l'Etolie, ils n'étoient pas différens des petits Valaques; dans le Peloponefe, on les appelloit indifféramment Blaques ou Albanites : mais on peut nier que jamais un peuple parti de Dyrra- chium ait fait toutes les conquêtes que lui attribue Chalcocondy le.Tout ce qu'il y a de vrai dans fon aflertion, eft que desAlbanines proprement dits, étoit voifm de Dyrrachium.

Georges Acropolite, parlant des princ,  d'Epire contemporains de Théodore Lafcaris, dit qu'après la mort de Michel, Théodore fon frere gouverna l'Epire étendit trop loin fa domination : « car il ajouta, dit - il, à fes Etats  une grande étendue de pays qu'il enleva aux Italiens,  une beaucoup  plus grande encore qu'il conquit fur » les Bulgares. On comptoit entre fes » conquêtes la Theflalie, Achride, Prilape, Albanum, même Dyrrachium.II s'empara de cette derniere ville, » lofque Pierre de Courtenai vint reclamer les droits de fa femme, laquelle » étoit fœur des empereurs Baudoin & » Henri. Pierre fut battu près de Dirrachium , peu après fon débarquement,' » pafla cette riviere, & alla s'engager dans le territoire montueux  difficile d'Albanum, ou peu après il perdit une bataille et la vie ».

Dans tout ce paflage Albanum ne patoit être qu'une ville, qui doit plutôt avoir donné fon nom aux Albanites qu'aux Aibanois,  dont on ne devroit, pas foupçonner que les habitans fe fuf- îent tranfportés jufque dans le Peloponèfe; mais lorfque cians un autre endroit, Georges Acropolite parle d'un  cytoyen  d'Albane, nommé Gulame, qui campoit dans le territoire de Caftorie, avec une armée qu'il avoit levée à Albane, on commence à croire que ce nom put devenir celui d'un grand  puiflant peuple  on ne peut douter que cette Albanie ne foit la même dont nous venons de parler, quand on confi'dere que la défeftton de Gulame, = Golemi = qui is, donna à l'empereur Jean , mit dans im état fâcheux les affaires de Michel, defpote de l'Epire de la Theflalie ; & lorfque peu après nous voyons ce même Michel céder à l'empereur le château de Prilape, Bolofe Croas dans l'Albane, il ne doit plus nous refter aucun doute que ce nom n'ait été celui 'd'un pays aflez confidérable ,  le même précifé-, ment qu'on a toujours appellé depuis Albanie, &: dans lequel la forterefle de Croie devint fi fameufe, pour avoir été le rempart des Chrétiens , lorfque Scan- derberg la défendoit, enfortoit comme un lion de fon antre, contre le armées formidables des Ottomans.

ment à Conftantin Chabaron, & que lui-même, ayant été Uiffé dans ces eu ;ïrees, alla de Theffalonique à Berroce , d'où il prit le chemin d'Albane, où il erriva par Caftorie & Achrida , en laif- fant la Servie derrière lui. Il partit d'Albane avec les habitans les plus diftingués de cette contrée qu'il mena à Dyrrathium. Il s'étoit rendu dé-là à Prilape » lorfqu'il apprit que le "commandant d'Albane avoit été trahi par fa belle- seur, il étoit priibnnier du defpote Michel. Aufli-tôt il prit la route d'Achrida, pour tâcher de remettre fur un meilleur pied les affaires des Aibanltts , & envoya au-devant un maître d'hôtel de l'empereur ; mais il fut enfuite trop fceureux de fe retirer d'Albane : car , fijoute-t-il, la. nation des Albanites étoit entrée dans la conjuration de Michel , & s'étoit liguée avec ce perfide defpote, La paix fe fit fans que les Albanites rentraffent fous l'obéiflance de Théodore Lafcaris ; ainfi il n'eft pas furpre- »am qu'étant reftés unis avec le def- fote, on leur ait attribué les conquêtes que firent, en différens tems , les princes d'Epire, & qu'on les ait confondus ovec les Blaques , dont ils ne différoient gué par leurs noms.

Il n'eft pas douteux, ce me femble, 'Àlbane n'ait été le nom d'un pays peu e de Dyjraçhium, Je n'aflureroiç pas de même qu'il y ait eu une ville. II me femble pourtant que le nom d'Albanites que Ducas donne toujours aux Albanois, eft plutôt le dérivé d'un nom propre de ville que celui d'un nom de pays ; il acheve du moins de prouver que le nom des Albanois ne leur étoit point propre ,  qu'ils le tiroient ou de leur ville principale ou de leur pays. Il y a toute apparence que la'nature de ce pays qui étoit montagneux, donna lieu à la dénomination fous laquelle il  fut connu, parce qu'on appella Albss ou Alpes les montagnes de ce canton , comme on apella Pyrénées des montagnes qui n'en étoient pas éloignées. 
Mais quelle qu'ait été l'étendue du territoire d'Albane, ou des montagnes qui donnerent leur nom aux Albanois , ne doutons point que ce nom ne foit devenu celui de tous les peuples qui leur reflernbloient, & n'ait été le fynonyme ou à-peu-près de celuides Blaques. Syrgianne, dit Cantacuzène, fe rendit par Locres& l'Acarnanie chez les Albanois qui habitent autour de la Theflalie ( 6c ïrf. Kl. fur l'Achelous).Ce font des bergers indépendans, avec lefquels Syrgiaone s'4; toit lié d'amitié, lorfqu'il commandent en Occident. Ils lui donnerent des guides qui le conduisent chez le crales de Servie. Quelque tems après Andronic le jeune étant en Theflalie,les Albanois, qui fans avoir de rois menoient la vie paftorale fur les montagnes de cette province , & qu'on appelloit  Malacafiens, Pocciens Mafarites, du nom de leurs chefs, vinrent trouver cet empereur , au nombre de douze mille, le falucrent & lui offrirent leurs fervices. 
Ce n'étoit pas qu'ils vouluflent fe foumettre à lui ; mais comme l'hiver approchoit, ils craignoient que les Romains n'en profitaficnt pour les détruire : car outre qu'ils n'avoient point de villes , le féjour des montagnes, où ils fe tenoient pendant l'été, leur devenoit infupportable par le froid qu'il y faifoit en hiver , & qui les obligeoit de defcendre dans la c plaine ; non que ces Albanois ne fuflent belliqueux ; ils l'avoient prouvé plus d'une fois aux dépens des villes voifines,  le prouverent encore peu après en renouvellent leurs brigandages ordinaires dans le territoire de plufieurs villes fituées entre la Theflalie  Epidamne ; mais ils n'ofoient attendre dans la praine la cavalerie Romaine qui étoic compofée alors de toutes les troupes nalionales de l'empire  ils n'én avoîéift rien à craindre dans leurs montagnes. An» «Ironie auroit même été hors d'état de les punir, s'il n'eût mené avec lui un» troupe de Turs qui étoient fantafïîns. & très-bons archers. Ainfi la milice Romaine étoit devenue impuiflante contre toutes ces efpeces de fauvages quimul- tiplioient le defpotime & les vexations, du fouvefain & de fes efclaves privilégiés ,  il fe formoit dans le cœur de, l'empire des républiques indépendantes, qui abforboient toute fa fubftance. Teî- les étoient les communautés Albanoifes, telles les feigneuries des Valaques.. Mais je dois continuer la preuve que j'ai entreprife de la pluralité des Valachies. .

4.iS,p. Amurat, fils d'Orchan , dit encore George Phrantza, que j'ai déja cité fur les petits Valaques d'Etolie , Amurat n'ôta aux Bulgares qu'une petite partie de leur pays. Ce fut Bajazet, fui- vant le même auteur, qui après avoir cosquis une partie de l'Albanie , marcha contre Milfzas, prince de Blachie, 8c lui enleva une grande partie de fes états. Cependant il n'ofa combattre Miltzas dans les lieux difficiles où il s'étoit retiré, lui accorda la paix, à condi- qu'il ferçit

Conquit auffi une bonne partie de la Servie & de la Bulgarie (mais on ne voit point qu'il ait jamais pafîe le Danube , d'où je conclus que cette Valachie, fur laquelle régnoit Miltzas, étoit anffi voi» fine de la Servie que de la Bulgarie ,  l'une de celles qui étoient au midi du Danube).

Mahomet, fils de Bazajet, continue , Phrantza , ne fe fut pas plûtôt rendu maître de tout l'empire qu'avoit pofîedé fon pere , qu'il augmenta le tribut de la Mauro-Valachie de la£ogdiane. 
La  Mauro-Valachie étoit la Valachie noire? ou plutôt celle qu'arrofoit ce fleuveMau- rus , près duquel Alexis Comnene avoi t battu les Patzinaces , après avoir été joint à Enos par les recrues que Melif- fene avoit faites dans le pays voifm, ôc dont les Blaques faifoient une bonne partie: c'ëtoit auifi dans cette contrée,. & par conféquent dans le.voifinagc de J'Hebre , qu'étoit le mont Maurùs. La Mauro-Valachie étoit donc une partie de l'ancienne Thrace ou de la Macédoine.

Aftnirat, fils de Mahomet, dit toujours c. ; » Phrantza, attaqua, mais inutilement 4 les Valaques & les Mauro-Valaques , & fe retira avec perte. Ayant enfuite entrepris une autr^e expédition contre